UIAA na Kalymnos: za kulisami wielkiej akcji reboltingowej

Bezpieczne stanowiska i ringi to fundament wspinania sportowego. W ostatnich latach temat reboltingu, korozji naprężeniowej i etyki reekipowania dróg robi się coraz głośniejszy. Dlatego właśnie na Kalymnos, jednym z najbardziej rozpoznawalnych rejonów wspinaczkowych, Komisja Bezpieczeństwa UIAA (SafeCom) zorganizowała na początku maja 2026 roku warsztaty poświęcone reboltingowi. Wydarzenie odbyło się na zaproszenie lokalnych władz, w ramach corocznego spotkania komisji.

***

Trudno nie powiązać terminu i lokalizacji warsztatów z tragedią sprzed kilku tygodni. 27 marca 2026 r. na Kalymnos zginął 60-letni wspinacz z Czech. Podczas zjazdu na drodze St Savvas (7b+, sektor Jurassic Park) urwały się oba punkty stanowiska zjazdowego, a po locie nie wytrzymał także kolejny przelot na drodze. Jak informowaliśmy, zniszczone punkty asekuracyjne miały ponad 25 lat, a sama akcja ratunkowa trwała bardzo długo i zakończyła się śmiercią wspinacza ok. 5 godzin po wypadku. UIAA w swojej relacji nie powołuje się wprost na ten wypadek, ale wskazuje, że to właśnie „ostatnie dyskusje wokół awarii i korozji ringów” skłoniły lokalne władze do zaproszenia komisji.

Skala problemu

Kalymnos to ok. 5000 dróg wspinaczkowych. Z tego mniej więcej 1000 ma już ponad 20 lat. Zainstalowane punkty są więc już stare i przez długi czas narażone na korozję. Aris Theodoropoulos z lokalnej inicjatywy Rebolt Kalymnos (oraz autor dróg oraz popularnych przewodników wspinaczkowych, m.in. po Kalymnos) podkreślał:

Miting UIAA na Kalymnos jest ważny, wyspa znajduje się w kluczowym momencie, ponieważ przechodzimy od stali nierdzewnej do lepszego materiału, co pozwoli nam zapewnić spokój w dłuższym okresie. Spotkania UIAA pomogą nam podjąć właściwą decyzję co do kierunku dalszych działań.

Powód jest prozaiczny: lokalny mikroklimat (wiatr, wilgotność, sól morska, nasłonecznienie poszczególnych sektorów) jest wyjątkowo agresywny dla metalu, co czyni Kalymnos swoistym poligonem doświadczalnym dla badań nad korozją ringów.

Inspekcje skał przed warsztatami

Zanim ruszyły same warsztaty, ekipa SafeCom spędziła dwa dni na inspekcjach terenowych. Testach wyrywania przelotów, oględzinach wizualnych i ocenie stanu korozji. Sprawdzono szeroki przekrój przelotów, wykonanych ze stali nierdzewnej 304 i 316, stali galwanizowanej, tytanu oraz stopów o nieznanym składzie.

Wnioski wstępne: korozja zależy od bardzo wielu czynników naraz (rodzaju przelotu, stopu, jakości produkcji oraz lokalnych warunków środowiskowych). Co istotne, eksperci UIAA coraz częściej zwracają uwagę, że obok korozji równie poważnym problemem bywa zwyczajnie zła instalacja. W części przypadków ringi zawodziły przy bardzo niskich obciążeniach z powodu jakości skały lub sposobu osadzenia, a nie samej korozji materiału. Pełny raport z badań laboratoryjnych pobranych próbek ma się ukazać po zakończeniu analiz, a latem 2026 r. UIAA planuje opublikować również wideo-poradnik pokazujący metodologię inspekcji dróg.

Warsztaty: 40 uczestników, 80 zgłoszeń

Na warsztaty zgłosiło się ponad 80 osób, ostatecznie wzięło w nich udział ok. 40 uczestników. Program łączył część teoretyczną (typy korozji, etyka, dobór ringów, ewolucja normy UIAA 123) z zajęciami praktycznymi w skałach, w tym istotnym blokiem poświęconym technikom usuwania starych ringów.

Norma UIAA 123 i korozja naprężeniowa (AISCC)

Fred Campos (Brazylia, CBME) omówił zmiany wprowadzone w kolejnych wersjach normy UIAA 123. Kluczowym impulsem rewizji była rosnąca wiedza o atmosferycznie indukowanej korozji naprężeniowej (AISCC). Badania pokazały, że nawet popularne stale 304(L) i 316(L) mogą pękać w określonych warunkach środowiskowych, zwłaszcza przy współwystępowaniu chlorków i wilgoci. Stąd wprowadzenie klas korozyjności i przyspieszonych testów laboratoryjnych symulujących lata ekspozycji. Wersja 5 normy zaostrzyła z kolei wymogi dotyczące kontroli jakości spawania i certyfikacji materiałów. Przesłanie Camposa: ring trzeba traktować jako cały system (materiał + spawanie + montaż + identyfikowalność), a nie tylko jako kwestię „dobrej” stali.

Mechanizmy korozji

Stephen Gladieux (USA, AAC) przedstawił typologię korozji występującej w kotwach: ogólna, galwaniczna, wżerowa, szczelinowa oraz – najbardziej niebezpieczne – korozja naprężeniowa (SCC) i siarkowa (SSC). Zwrócił uwagę, że nawet niewielka korozja w głębi otworu potrafi uniemożliwić prawidłowe działanie przelotu. Jego konkluzja: jakakolwiek widoczna korozja oznacza, że dany rodzaj przelotu nie jest już właściwym wyborem dla danego miejsca w dłuższym terminie.

Dobór i inspekcja ringów

Per Forsberg (Szwecja, SKF) – wykorzystując inspekcje z poprzedniego dnia jako studium przypadku – mówił o ocenie ryzyka korozji w zależności od jakości skały, ekspozycji środowiskowej i intensywności użytkowania. Starsze ringi ze stali 304(L) rekomendował wymieniać pilnie, a 316(L) – objąć stałym monitoringiem. Wśród narzędzi inspekcyjnych wymienił m.in. testy wyrywania (nieniszczące lub do zniszczenia), penetrację barwną do wykrywania pęknięć oraz testy chemiczne (np. reagent molibdenowy) pozwalające odróżnić nieoznakowaną starszą stal 304/A2 od 316/A4.

Etyka reboltingu

Marc Beverly (USA) i Stephen Gladieux poprowadzili sesję o etyce reekipowania dróg. Balansowaniu między współczesnymi wymogami bezpieczeństwa a poszanowaniem charakteru i stylu pierwszych przejść. Podkreślono rolę lokalnego konsensusu, transparentności i dokumentowania zmian, a także kwestię ochrony środowiska. Wskazano zasadę wymiany przelotu „jeden-do-jednego” jako powszechnie akceptowaną dobrą praktykę, obok odpowiedzialnego i uzgodnionego zagęszczania.

Co dalej?

UIAA rozważa zmianę formuły przyszłych warsztatów. Zamiast szkolić dużą liczbę osób na poziomie podstawowym, organizacja zamierza bardziej skupić się na modelu „train the trainers”, czyli przygotowywaniu doświadczonych ekiperów, którzy później przekażą wiedzę lokalnie. Powstaje też dedykowany przewodnik po reboltingu (techniki, finansowanie, komunikacja, presja social mediów, etyka), a w najbliższych miesiącach na kanałach UIAA mają pojawić się materiały wideo nakręcone podczas wydarzenia na Kalymnos.

Wydarzenie wsparły m.in. gmina Kalymnos, Hellenic Federation of Mountaineering and Climbing, Rebolt Kalymnos oraz certyfikowani przez UIAA producenci ringów.

O bezpieczeństwie w skałach oraz o różnych typach korozji w nadmorskich rejonach rozmawialiśmy z Piotrem Sztabą:

Przydatne materiały źródłowe (UIAA)

• UIAA Rock Anchors
• UIAA Safety Standards
• Norma UIAA 123 (PDF)
• UIAA „Watch Your Anchor” – ostrzeżenie (PDF)
• UIAA–DAV Bolting Booklet (PDF, w trakcie aktualizacji)

Źródło: UIAA, „Inside the UIAA’s rebolting initiatives on Kalymnos”, 11.06.2026