Skeli Dowbusza – ukraińskie piaskowce

Ukraina – nasz sąsiad, a jednocześnie największe państwo znajdujące się w całości na kontynencie europejskim – kojarzy się wspinaczom głównie z odległym Krymem. Tymczasem nieopodal granicy z Polską znajduje się piaskowcowy rejon, który w moim odczuciu jest o wiele atrakcyjniejszy wspinaczkowo (długość dróg, sposób obicia) od naszych rejonów piaskowcowych i to biorąc pod uwagę zarówno podkarpackie piaskowce, jak i Góry Stołowe.

***

Informacje praktyczne

Do przekroczenia granic Ukrainy niezbędny jest paszport; w ramach ruchu bezwizowego obywatele RP uprawnieni są do wjazdu i pobytu na terytorium Ukrainy do 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu.

Niezbędne są ubezpieczenia: Zielona Karta (w przypadku podróży samochodem) oraz ubezpieczenie kosztów leczenia. Nie musimy się natomiast martwić o opłaty roamingowe podczas używania polskich kart SIM (połączenia, sms-y, Internet); od 1 stycznia 2026 roku Ukraina przystąpiła do unijnego systemu „Roam Like at Home” (RLAH).

Walutą Ukrainy jest hrywna (UHA) – bez problemu dostępna w polskich kantorach. Praktycznie wszędzie można płacić kartami bankowymi.

Skeli Dowbusza znajduje się w pobliżu wsi Bubniszcze (!) na południowy zachód od Lwowa. Warto zwrócić na to uwagę, ponieważ w pobliżu oddalonej o 155 km miejscowości Jaremcze znajdują się skały identycznie nazwane na mapach (także w Google Maps).

Skały te stanowią rezerwat przyrody o znaczeniu ogólnokrajowym i wchodzą w skład Polanickiego Parku Krajobrazowego. Za wjazd do rezerwatu (ale za to pod same skały) pobierana jest opłata w wysokości 150 hrywien.

Co ciekawe, skały te zostały zaznaczone jako Rezerwat Skał Bubnyszcze na polskiej mapie z 1935 roku – przy okazji warto przypomnieć, że ziemie te należały wtedy do Polski. Nazwa skał wzięła się od karpackiego zbójnika Ołeksy Dowbusza (w literaturze polskiej Aleksy Dobosz), który wykorzystywał je jako kryjówkę wraz ze swoją bandą w latach 1739-45. Stąd zbójnicy wyprawiali się w doliny, by rabować dwory szlacheckie, wsie i miasteczka.

Losy bandy Dowbusza skrzyżowały się zresztą ze znanym polskim poetą sentymentalnym Franciszkiem Karpińskim. Otóż wyobraźcie sobie, że dokładnie w dniu narodzin Franciszka jego rodzinny dwór został napadnięty przez owych zbójników. Przed rabunkiem, zabójstwami i gwałtami (banda słynęła z krwawych rzezi) powstrzymał zbójników podobno widok świeżo narodzonego dziecka. Aleksy Dowbusz został nawet ojcem chrzestnym poety. Dorosły już Karpiński opisał te wydarzenia w swoich pamiętnikach („Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem”).

Wspinanie w Skałach Dowbusza

Wspinaczkowo Skały Dowbusza zaczęły być wykorzystywane w latach 70. XX wieku, a jednym z głównych pionierów był młody geofizyk Ołeksandr Bułdowśkyj (Олександр Булдовський), który wraz z przyjaciółmi dokonał tu pierwszej serii klasycznych wejść wiosną 1977 roku.

W latach 80. i 90. Skały Dowbusza stały się już jednym z głównych rejonów wspinaczkowych Ukrainy, a nawet poligonem treningowym dla ukraińskiej kadry narodowej we wspinaczce sportowej. Najbardziej aktywni w otwieraniu nowych dróg byli Serhij Krasowśkyj (Сергій Красовський), Jewhen Hrafow (Євген Графов) oraz Kyryło Hryszko (Кирило Гришко) – to głównie im zawdzięczamy istniejące w rejonie drogi.

Obecnie w rejonie znajduje się 186 znakomicie obitych dróg wspinaczkowych, rozlokowanych na dwunastu nieodległych skałach. Na wyższych masywach (tych dochodzących do 50 metrów) znajdują się drogi dwuwyciągowe – służą one także kursantom do nauki wspinania wielowyciągowego.

Nie wydano po Skałach Dowbusza oficjalnego przewodnika książkowego, można za to pobrać (PDF) świetne opracowanie Tatiany Nosenko. Przewodnik jest po ukraińsku i angielsku.

Ukraińscy wspinacze przygotowali także listę dróg szczególnie polecanych – takie perełki regionu:

Na szczególną uwagę zasługuje znajdująca się w sektorze Основний масив droga www.wdahu.com 7a+ (autor Jewhen Hrafow). Wygląda na to, że kultowa polska strona wspinaczkowa miała także swoich pasjonatów za naszą wschodnią granicą.

***

Skały Dowbusza reprezentują wszystko to, co pasjonaci piaskowca lubią najbardziej: świetne tarcie, wymagające rajbungi, oblaki oszczędzające paliczki palców, szereg wybitnych formacji (kanty, leje) oraz oczywiście niespotykany w wapieniu ani granicie „ser szwajcarski”.

Generalnie europejskie rejony piaskowcowe można podzielić na dwie kategorie: te reprezentatywne dla saksońskiej szkoły wspinania (np. czeski Adršpach) oraz te „skałkowo obite” (np. luksemburski Berdorf). Skały Dowbusza to z całą pewnością jeden z najlepszych piaskowcowych rejonów w Europie w tej drugiej kategorii.