Saksońska Szwajcaria: wspinanie (nie) dla każdego

Saksońska Szwajcaria (czy też Saska Szwajcaria) to jeden z najbardziej legendarnych rejonów wspinaczkowych na świecie. To m.in. tutaj, pośród niesamowitych krajobrazów, w XIX wieku rodziła się idea wspinania klasycznego, a pośród tysięcy piaskowcowych turni znajdziemy największe zagęszczenie dróg na świecie. Wraz z czeską stroną (tzw. Czeską Szwajcarią) znajduje się tu ponad 50 tysięcy (sic!) dróg wspinaczkowych. Wiele z nich w momencie powstawania (głównie w pierwszej połowie XX wieku) stanowiło najtrudniejsze problemy wspinaczkowe na świecie*.

W Saksońskiej Szwajcarii, niemal jak w górach, każda droga to gwarantowana przygoda, na której zmierzymy się nie tylko z trudnościami fizycznymi, ale także niebanalną logistyką i własnym strachem. O ile czeska strona (Labák) jest w Polsce jako tako znana w środowisku wspinaczkowym, to ta niemiecka cały czas pozostaje omijana i otaczana mitem śmiertelnego zagrożenia. Tymczasem na własne oczy widzieliśmy, że wspinają się tutaj nawet dzieci i emeryci. Nie da się ukryć, że wiele dróg faktycznie jest bardzo poważnych, a potencjalne loty mogą mieć fatalne (dosłownie) konsekwencje. Postaramy się więc pokazać, jak zasmakować tego wspinaczkowego raju i nie popełnić naszych błędów.

Subiektywne wrażenia

Na pograniczu polsko-czesko-niemieckim mieszkaliśmy przez ponad 3 lata, ale przez większość tego czasu wspinaliśmy się głównie w Polsce i Czechach. Pojedyncze próby podboju saksońskich turni tylko utwierdzały nas w przekonaniu, że nie jest to coś dla zwykłych śmiertelników. Dopiero w ostatnim roku mieszkania na pograniczu udało nam się porządnie rozwspinać w Saksońskiej Szwajcarii i zakochaliśmy się w niemieckich piaskowcach bez reszty. Jak dotąd udało nam się zdobyć około 50 turni, co przekłada się na ponad 100 wyciągów w trudnościach od III do VIIIc (według skali saksońskiej).

Zanim zaczęliśmy eksplorować Saksońską Szwajcarię, wspinaliśmy się już w kilku „mocnych” rejonach (jak choćby Yosemite, Wadi Rum czy Cordillera Blanca). Mimo że nie mieliśmy nikogo, kto by nas wziął na pierwsze turnie i pokazał wszystko krok po kroku, to samo wskazanie dobrych celów na początek było dla nas wystarczające. Na szczęście zrobili to dla nas bardzo życzliwi Czesi – przypadkowo poznani w Red Rocks, którym pożyczyliśmy sprzęt po tym, jak ich okradziono w Las Vegas. Podobnie zresztą wyglądały nasze eksploracje innych miejsc na świecie – a to coś w internecie znaleźliśmy, a to ktoś znajomy gdzieś był i coś polecił – i pakowaliśmy się tam naszym małżeńskim zespołem lub czasem z kimś znajomym jako zespół trójkowy. Dlatego mamy nadzieję, że zebrane tu podstawowe informacje pomogą innym w poznawaniu tego niezwykłego miejsca.

Przygodę nad Łabą zdecydowanie najlepiej zacząć od czeskiego Labáku, a konkretniej Lewego Brzegu. Tutaj wspinanie jest najbardziej zbliżone do sportowego, choć odległości między wpinkami często są przerażające. Charakter różni się od tego w Saksońskiej Szwajcarii, bo wspinamy się tutaj głównie po płytach, a zdobywanie turni czy też drogi w pełni na własnej asekuracji to rzadkość. To jednak dobry przedsmak tego, co na nas czeka.

Po niemieckiej stronie Doliny Łaby – szczególnie na łatwiejszych drogach – nie obejdzie się bez odpowiedniego sprzętu: sławnych węzełków, ufoków, pętli z taśm i repów. Przyda się też duże doświadczenie górskie, a więc biegłość w osadzaniu własnej asekuracji (paradoksalnie przydaje się umiejętność asekuracji na kościach, bo działają podobnie jak węzełki czy ufo) a także wszelkie operacje stanowiskowe (w tym zakładanie stanowiska z liny, bo bardzo często na szczycie turni nie znajdziemy żadnego stanowiska). Również umiejętność czytania drogi, improwizacji czy po prostu sprzętowego obycia będą bardzo pomocne.

W Polsce najbardziej zbliżony charakter wspinania znajdziemy na Szczelińcu. Tam jednak, podobnie jak w Labaku, wspinamy się raczej po płytach niż na wierzchołki turni, a i według mnie zarówno powaga dróg, ich długość, ilość kruchów czy też trudności w danej wycenie są znacznie bardziej przystępne. Dlatego nawet jeśli ktoś w Polsce robił jakieś drogi wycenione w skali piaskowcowej, to w Saksońskiej Szwajcarii odradzałbym start na tym samym poziomie. Zdecydowanie lepiej zacząć od czegoś (znacznie!) łatwiejszego.

Warto też wspomnieć o zakazie używania magnezji. Tutaj jest to faktycznie respektowane – w przeciwieństwie choćby do Labaku czy naszego Adamowa. Moim zdaniem da się do tego przyzwyczaić. Dla tych, którym spocone palce nie dają spokoju, Adam Ondra przygotował specjalny produkt.

Wędkowanie jest kontrowersyjne – teoretycznie dopuszczalne w wyjątkowych sytuacjach, ale praktycznie się z nim nie spotkaliśmy. Większość turni można zdobyć wyłącznie drogą wspinaczkową, a nawet jeśli na szczycie znajduje się punkt zjazdowy, zwykle nie da się z niego zawiesić wędki bez niszczenia skały – a to jest surowo zakazane. Brak możliwości zapatentowania drogi od góry – co brzmi jak antyteza krakowskiego stylu ;)  – bardzo utrudnia dostęp do trudniejszych dróg. Musimy więc albo mieć mocnego partnera, który wciągnie nas „na drugiego”, albo spory zapas sił i umiejętności.

Sprzęt

Według nas wymagany sprzęt to:

• długa lina (80m) lub liny połówkowe – drogi są bardzo długie (do 100m), a pojedyncze zjazdy zazwyczaj mają około 35-40m; zdecydowana większość lokalsów wspina się na pojedynczej linie, my często wybieraliśmy połówkowe;
• ekspresy (głównie górskie);
• karabinki zakręcane – nie tylko do stanowiska, ale także lepiej działa na psychę fakt, że jak mamy ten jeden przelot na 15 m, to możemy go zakręcić; często lokalsi używają ich w kruchach;
• pętle w dużej ilości (6-10) – to chyba najczęstsza forma asekuracji; bardzo przydają się długie pętle, które można zarzucić na głaz;
• repsznur kewlarowy – często tylko rep dzięki swojej sztywności przejdzie przez wąskie ucho skalne; my braliśmy po około 4 pętle;
• ufo-camy – bardzo pomocne, łatwe w użyciu i bardzo często używane przez lokalsów, choć nie zawsze; dość drogie i ciężkie; my korzystaliśmy z połowicznego setu – co drugi rozmiar;
• węzełki – można zrobić z taśmy lub z kawałka starej liny, dla doświadczonego wspinacza piaskowcowego to podstawa asekuracji – my jednak zazwyczaj woleliśmy alternatywy w postaci ufo;
• kule bosmańskie – warto zrobić kilka o różnych rozmiarach, bo to tania alternatywa dla większych UFO; może też zadziałać jako pętla, węzełek czy też asekuracja rzucana na dalszą odległość;
• kaski – wbrew przyzwyczajeniom lokalsów, my korzystaliśmy z kasków i innym też zalecamy;
• wygodne buty – drogi są długie i raczej będą znacznie poniżej naszych sportowych osiągów, więc lepiej postawić na wygodę niż precyzję;
• drewniana łyżka (do upychania węzełków w rysach).

Oczywiście to, jakiego konkretnie sprzętu do asekuracji będziemy potrzebować, zależy od specyfiki konkretnej drogi, bo szczególnie na tych trudniejszych może okazać się, że skorzystamy tylko z wpinania się w kruchy, a na tych łatwiejszych stałe punkty uświadczymy tylko w stanowiskach (tutaj standardem jest jeden punkt).

Przewodnik / Topo

Jeżeli nie dysponujemy doświadczonym znajomym, który poleci nam konkretne drogi i wyjaśni nam ich przebieg (tak zaczyna większość lokalnych wspinaczy), to jesteśmy skazani na korzystanie z jednego z przewodników wspinaczkowych – a te niestety są problematyczne. Należy zapomnieć o szukaniu dróg czy turni “na oko”, bo można albo się zniechęcić, albo wpakować się w niezłe tarapaty.

Najczęstszym przewodnikiem wykorzystywanym przez lokalsów jest seria książeczek “Kletterführer – Sächsische Schweiz” – do kupienia np. w sklepie Hudy zaraz za czeską granicą. Niestety są dostępne tylko w języku niemieckim, a w 95% zawierają tylko opis słowny dróg, którego tłumaczenie z użyciem narzędzi typu Google Translate zwykle niewiele daje. Dlatego my skorzystaliśmy z drugiego dostępnego przewodnika “Elbsandstein plasir” autorstwa Helmuta Schulze i Valentin Hölker. Tutaj również całość jest po niemiecku, a dodatkowo wybór dróg jest “kontrowersyjny”, ale mamy do dyspozycji czytelne schematy oraz, co ważniejsze, ryzykowność drogi (tzn. jak często i jak dobre przeloty będziemy w stanie założyć). Co ciekawe, 3 gwiazdki w całym przewodniku mają tylko 2 drogi – nam udało się je przejść, i faktycznie warto!

Dobór odpowiedniej drogi

Samo skompletowanie piaskowcowego szpeju wcale nie oznacza, że możemy zacząć podbój Saksońskich turni. To niestety w dużej części zależy od pogody. Skały muszą być suche, szczególnie te o ciekawszej rzeźbie. Przed wspinaniem warto wejść na portal Felsampel, a także zaczynać od skał, które szybciej schną (np. Förster w Pfaffenstein lub Westecke na Lillenstein).

Następnym krokiem będzie wybranie rejonu. Na początek znacznie lepiej niż turystyczne Rathen (gdzie drogi są wyraźnie poważniejsze) warto postawić na coś bardziej przyjaznego dla początkujących – np. Bielatal. Potem wybieramy drogę – na start najlepiej zdecydować się na coś o niskiej wycenie, z łatwą asekuracją, niską powagą, z jednym wyciągiem. My niestety zaczynaliśmy trochę od złej strony i na pierwszy ogień poszedł Westkante VIIb na Lilienstein – przepiękne trzy wyciągi, ale chyba jedna z poważniejszych dróg, jakie ostatecznie zrobiliśmy i zdecydowanie nie polecamy jej na start.

W pierwszej kolejności wcale nie należy patrzeć na samą „cyfrę”, a raczej na to jaką mają asekurację i powagę. Na przykład taki Alter Weg na Dreifingerturm niby jest wyceniany na III, a był jedną ze straszniejszych dróg, jakie prowadziłem – podobne odczucia miał nasz znajomy, który z niedowierzaniem zadzwonił do nas z wnętrza komina, żeby upewnić się, że nie pomylił drogi i stwierdził, że: „kominy z Inshallah Factor (Wadi Rum) zostały zdetronizowane”. Często drogi o wycenie III czy IV (zwłaszcza te z XIX wieku) wymagają bardzo solidnego wspinania. Nierzadko okazują się wyraźnie trudniejsze niż np. tatrzańskie drogi o podobnej wycenie. Jako uzupełnienie do przewodnika warto czytać komentarze na wszelkich forach internetowych (np. teufelsturm.de) czy też theCrag – tutaj niestety również niemal wszystko jest w języku niemieckim.

Przy wyborze dróg często opieraliśmy się na tym, jak urodę danej drogi ocenił nasz czeski znajomy, który na theCrag ma wpisanych ponad tysiąc dróg z samej Saksonii (vilda_hkvdf). Typowym wielowyciągowym klasykiem dla początkujących jest droga Schusterweg na Falkenstein – łatwe wspinanie, ale dające wielką satysfakcję. Nie zapomnijcie potrzeć nos na płaskorzeźbie pierwszego zdobywcy – szczęście gwarantowane!

Główne rejony i polecane drogi

Rathen

Sercem Saksońskiej Szwajcarii jest miasteczko Rathen, gdzie znajduje się najwięcej piaskowcowych turni, są one najwyższe, a drogi w dużej mierze są wielowyciągowe i bardzo poważne. Tutaj znajduje się też skalny most Bastei, który przyciąga do Rathen wielu turystów. Logistyka jest nieco skomplikowana, ponieważ do Rathen nie można wjechać samochodem, a niemal wszystkie parkingi dla turystów są płatne. Poniżej wrzucam pinezki na najbardziej sensowne parkingi:

• 50.95627893565966, 14.079516871123863 – parking po drugiej stronie Łaby. Żeby podejść pod skałę, trzeba przeprawić się promem przez rzekę, ale dzięki temu podejście jest krótkie, a sama przeprawa jest tania i przyjemna. Prom pływa do późnych godzin wieczornych. W przypadku nocowania w miasteczku, prom mamy za darmo w cenie noclegu;
• 50.95662448498841, 14.098497442265472 – podejścia jest niecałe 2 km i nie trzeba przeprawiać się przez rzekę, 5€ za dzień w 2026 r., ale parkometr czasem nie działa;
• 50.96470077676726, 14.067486944221766 – parking przy moście Bastei. Jest najdroższy (7€ za 4h lub 12€ za dzień w 2025), ale można przy okazji przejść przez skalny most.

Polecane drogi na pierwsze kroki w Rathen:

• Vorderer Gansfelsen – Hartmanweg III (1886) – turnia, na którą chciałem wejść odkąd ją zobaczyłem z mostu w Bastei; w poszukiwaniu jakiegokolwiek schematu wejścia na tę skalną wieżę znalazłem opis tej drogi zrobiony przez legendarnego Bernda Arnolda: Ein Freund nimmt Reißaus. Mimo niskiej wyceny, na drodze zginęły już co najmniej dwie osoby: Details zum Weg. Jedna z wyższych turni w Saksońskiej Szwajcarii
• Mönch – Südostweg III (1874) – całkiem przyjemna i ze stosunkowo dobrą asekuracją; na szczycie można zbić piątkę z widoczną z daleka metalową figurką mnicha
• Talwächter – Ostkante VI (1916) – łatwe w swojej wycenie z dobrymi miejscami na przeloty, bardzo polecamy. Zaczyna się zacięciem, a potem odbijamy w prawo na przyjemny kant.

Polecane drogi na kolejne wyjazdy:

• Lokomotive – Überfall V (1903)  skała, która faktycznie przypomina lokomotywę; niezapomniany “kroczek” między turniami (pokaz jak to się robiło kilka dekad temu: Seile am Sandstein);
• Kleiner Wehlturm – FKV Kante V (1916) – łatwa technicznie droga z raczej słabą asekuracją. Trudność to początkowy komin i przerysa (ale z komina się nie wypada), a później przepiękne wspinanie po klamach przez kilkadziesiąt metrów praktycznie bez sensownej asekuracji (ale z drabiny też się nie spada). Turnia niemal na wyciągnięcie ręki z tarasów widokowych. Uwaga! Na tej drodze były co najmniej 2 wypadki śmiertelne i kilka poważnych wymagających pomocy medycznej;
• Steinschleuder – Westkante VIIa (1920) – turnia będąca wsparciem dla mostu Bastei, ale wspinaczka jest od drugiej strony, gdzie mamy widok na ogromną przestrzeń doliny Łaby. 60 metrów i tylko dwa kruchy, które służą jako stanowiska. Szlak podejściowy zaczyna się na platformie widokowej, gdzie przeskakujemy przez barierki i kierujemy się wzdłuż ścian eksponowaną ścieżką w stronę mostu. Droga to 3 świetne wyciągi. Startuje rysą na dłonie, później mamy komin, a na koniec mocno eksponowany fragment (czujny trawers, rysa i przewinięcie za kant). Oklaski turystów gwarantowane;
• Langer Israel – Alter Weg VIIb (1920) – jedna z turni, która od razu rzuca się w oczy, kiedy przechodzi się przez most Bastei; wspaniała rysowa droga, niełatwa jak na swoją wycenę;
• Höllenhund – Talweg – VIIIa (1955) – klasyk rejonu i całej Saksonii. Niesamowita, jasno pomarańczowa ściana o wysokości 80 m, którą wyróżnia specyficzna rzeźba – bardzo duża ilość skalnych kolumienek (uch skalnych), co z daleka przypomina plaster miodu. Tutaj legendarny Bernd Arnold free solo i oczywiście boso. Tutaj z kolei Pete Whittaker (czyli 1/2 WideBoyz) – w jego wykonaniu wygląda na łatwiznę, ale warto pamiętać jakiej klasy jest wspinaczem!

Schrammsteine

To rozległy rejon, który tworzy labirynt turni i turniczek. Kształt niektórych skał naprawdę robi wrażenie, a fakt, że na wszystkie prowadzą drogi wspinaczkowe, jest niesamowity. Tutaj warto wspomnieć choćby o Tante (wyjątkowo strzelista turnia) czy Dreifingerturm (3 turnie połączone jak palce ręki, a między nimi splitter przechodzący od rysy na pięść po bardzo szeroki komin – przejście to fantastyczna, ale i straszna przygoda!).

Znajdziemy tu wszystko – od łatwiejszych turni, na których widzieliśmy wspinające się kilkuletnie dzieci, po choćby Schwager, gdzie poprowadzone zostały jedne z pierwszych na świecie dróg w wycenach 6c czy 7a (w przeliczeniu na skalę francuską).

Parkujemy za darmo tutaj: 50.90141376761017, 14.217368427364047 lub pod Falkenstein (wtedy czeka nas trochę dłuższy spacer).

Polecane drogi:

• Tante – Midweg/Mittelweg – VI niełatwa asekuracja, ale łatwe i przyjemne wspinanie. Sama turnia jest spektakularnie smukła;
• Dreifingerturm – Alter Weg III (1894) – najtrudniejsze III jakie robiłem – czasem wyceniane na oszałamiające IV, moim zdaniem to takie mocne VI.1 – ultra klasyk, bardzo często przedstawiany na zdjęciach z początków wspinania w tamtych okolicach czy nawet pocztówkach, ale nie polecam dla początkujących ze względu na bardzo słabą asekurację.

Falkenstein

Jeden z wyższych masywów skalnych w Saksońskiej Szwajcarii, na który łatwo i przyjemnie można się wspiąć drogą Schusterweg IV (4 wyciągi, topo dostępne w internecie). Ze szczytu są piękne widoki na sąsiadujący masyw Schrammsteine. Poza tym jest wiele trudniejszych propozycji biegnących pięknymi rysowymi formacjami, w tym jedna ze wspinaczkowych perełek, czyli Perryriss (Südriss).

Darmowy, choć nieduży parking: 50.92333361005408, 14.18936315712105 – stąd około pół godziny podejścia. Lepiej nie zostawiać auta poza parkingami, bo lokalsi lubią wezwać policję i kilkadziesiąt aut dostaje mandat.

Polecane drogi:

• Schusterweg IV (1892)- fajny, przygodowy wielowyciąg dla początkujących;
• Perryriss direkt / Südriss direct VIIb – ultra klasyk, czasem trzeba czekać w kolejce, ale warto! Oryginalnie zaczynamy trawersem z półki, ale ciekawszy jest wariant z prostowaniem; szczytowy wyciąg to przerysa bez asekuracji – trzeba mieć tę formację dobrze przećwiczoną! Droga raczej dla osób doświadczonych.

Schmilka

Stosunkowo długie podejście, ale za to przepiękne widoki i szeroki wybór trudności – od bardzo łatwych, na których lokalsi uczą początkujących, po trudne i psychiczne. Dla koneserów historycznych dróg warto wspomnieć o drugim światowym 5b, czyli Alter Weg VIIb na Teufelsturm z 1906r. (przejście bez użycia ramion towarzyszy podnosi wycenę do VIIc).

Wygodnym, a zarazem spektakularnym miejscem ze sporą ilością przystępnych dróg jest skalny taras pod Lolaturm (czyli sektor Lehnsteig) – przyjemne miejsce, żeby zabrać ze sobą młodszych wspinaczy. Dla mniej doświadczonych są tu krótkie drogi o niższych wycenach choćby na Böser Turm, a dla mocniejszych zawodników na przykład południowo-zachodnia ściana Lolaturm z klasykiem Bernda Arnolda Südwestwand VIIIb oraz jeszcze trudniejszymi liniami. Dla szukających przygód ciekawa opcja to Gratweg IV (1911) na Lolaturm (w tym słabo asekurowalne przejście z jednej turni na drugą nad szerokim kominem).

Parking w miasteczku Schmilka (płatny 8 euro za dzień): 50.89274338111154, 14.229617176581828.

Affensteine

Rozległy rejon, pod który można podjechać tramwajem z centrum Bad Schandau. Jest to też popularne miejsce startu wśród turystów, więc czasami podjechanie tramwajem nie jest głupim pomysłem, szczególnie jeśli chcemy powspinać się w weekend, a nie przyjechaliśmy odpowiednio wcześnie na parking: 50.92669779838075, 14.236446392719126.

Wizytówką rejonu jest rzucająca się w oczy na podejściu skalna wieża Bloßstock – niestety wszystkie drogi na nią są dość trudne i niebezpieczne (u nas nadal widnieje na liście TO-DO). Znajdziemy tu też wiele historycznych dróg. To tutaj poprowadzono m.in. pierwsze na świecie (po retro-gradingu) 6a+ (Westkante VIIIa na Wilderkopf z 1906 r.), czy 6c+ (Königshängel na Friensteine z 1965 r.). Tutaj też znajduje się Die Vertreibung der letzten Idealisten (XIIa / 8c) — jedna z najtrudniejszych dróg Saksonii, na której wspina się Adam Ondra w filmie Heartbeats of the World’s Oldest Crag. W rejonie jest też bardzo ciekawa Via Ferrata, która zawiera w sobie nawet komin.

Polecane drogi:

• Wolfsfalle – Champagnerriss VIIc – rysa na dłonie, przystępna, można na koniec dołożyć spektakularną przewieszkę i czujną płytę zamiast łatwego komina;
• Brosinnadel – Alter Weg VI – stosunkowo łatwe (szczególnie jak na saksońskie VI) wejście na smukłą iglicę (widoczna w tle na filmie Adama Ondry).

Lilienstein

Piękny masyw, który wyróżnia się kształtem przypominającym krajobrazy Dzikiego Zachodu w Stanach. Dobrze nam się kojarzy ze względu na fajną miejscówkę do spania u lokalnego rolnika (tylko dla kamperów) – tutaj pinezka, ale trzeba wcześniej się zapowiedzieć.

Płatny dzienny parking znajduje się pod samym masywem: 50.93453470434532, 14.0832349033277.

Sensowne wspinanie ogranicza się do około 70-metrowej ściany w zachodnio-południowej części masywu – Westecke. Jest to jedno z niewielu miejsc w niemieckiej części Doliny Łaby, gdzie zamiast zjazdów, po wspinaczce możemy wejść na platformę widokową i zejść do podstawy ściany wygodnymi schodami. Ściana ze względu na ekspozycję i wystawę stosunkowo szybko schnie po deszczu. Niestety wybór dróg nie jest aż tak szeroki. Najciekawsza opcja to Westkante VIIb – piękna droga. Pierwszy wyciąg to długi, łatwy i eksponowany trawers (po dojściu do pierwszego stanowiska jakie znajdziemy mijamy je i szukamy kolejnego, które będzie tuż obok). Drugi wyciąg idzie kantem, a trzeci to lekko przewieszona przerysa, która odbijając na końcu mocno w lewo zaprowadzi nas na szczyt turni. Przygodowa i trudna droga (jak na swoją wycenę).

Bielatal

To jeden z ciekawszych rejonów po lewej stronie Łaby i jeden z lepszych, żeby zacząć wspinanie w Saksonii. Turnie są dość niskie (ale bardzo strzeliste) i często można je zdobyć na jeden wyciąg. Krótkie podejście i sporo łatwych dróg sprawiają, że klimat bywa trochę bardziej piknikowy niż przygodowy. Tutaj podobno została poprowadzona pierwsza w historii droga o trudności 6b w skali francuskiej – Rostkante VIIIb na Hauptwiesenstein z 1922 roku oraz pierwsze 5b w skali francuskiej: Perrykante VIIb na Spannagelturm z 1906 roku (oryginalnie start z ramion partnera, bez pomocy VIIc).

Wszystkie poniżej wymienione drogi mają dobrą asekurację i nadają się na rozwspinanie w Saksońskiej Szwajcarii:

• Kleine Herkulessäule – Alter Weg IV (1905),
• Schraubenkopf – Alter Weg V (1904),
• Chinesischer Turm – Alter Weg V (1904) – warto zrobić wariantem direct za VI

Jeśli jest jeszcze miejsce to parkujemy bliżej: 50.83964610028782, 14.044415863719287 lub jak nie wstaliśmy wcześnie to dalej: 50.849052208900304, 14.043543821832031.

Papststein, Pfaffenstein i okolice

Poza Bielatal na lewym brzegu Łaby znajdziemy jeszcze kilka wartych uwagi mniejszych rejonów, w tym przede wszystkim Papststein i Pfaffenstein. Podejścia są krótkie, same drogi też nie należą do najdłuższych, a wystawa wielu skał sprzyja szybkiemu schnięciu po deszczu.

Znajduje się tutaj jedna z bardziej charakterystycznych skał regionu – Barbarine – niestety ze względu na uderzenia piorunów oraz erozję, które osłabiły skałę, nie jest ona już dopuszczona do wspinaczki.

Parking w centrum Pfaffenstein: 50.906332325707346, 14.081811805550162  Parking pod Papststein: 50.90144689083601, 14.115921195586786.

Logistyka

Większość osób wybierze dojazd autem. Autostradą jedziemy niemal pod Drezno i stamtąd około 40 minut w konkretny rejon. Alternatywą może być dojazd pociągiem, ponieważ w serce Saksońskiej Szwajcarii (kurort Rathen) dojedziemy pociągiem z Drezna – te kursują bardzo często.

Największą miejscowością w obrębie Parku Narodowego jest Bad Schandau – znajdziemy tam duże sklepy, stację benzynową itp. a pod skały zawiezie nas tramwaj kursujący z centrum miasta.

Znalezienie noclegu w rozsądnej dla Polaków cenie może być ciężkie ze względu na turystyczny charakter regionu, ale oto kilka opcji:

• Hinterland Hostel w wiejskim gospodarstwie w Rathen (około 75 euro za noc za pokój dwuosobowy w 2025);
• krzonowanie czy też camperowanie na dziko po niemieckiej stronie w większości miejsc raczej nie jest mile widziane ani praktykowane – wyjątkiem jest parking pod Papststein – znajduje się poza parkiem narodowym, nie ma zakazu parkowania na noc i w sezonie nocuje tam trochę ludzi;
• za symboliczne 10 euro można nocować camperem u miejscowych rolników – adresy do znalezienia na park4night;
• nocleg po czeskiej stronie – tutaj ceny są znacznie niższe, a i krzonowanie jest znacznie łatwiejsze;
• w obrębie Parku Narodowego są wyznaczone legalne miejsca do biwakowania dla wspinaczy; niestety są one często mocno oddalone od parkingów.

Atrakcje w okolicy (na dzień restowy i nie tylko)

• twierdza Königstein – muzeum historyczne w forcie na masywie skalnym, wejście płatne w cenie kilkanastu euro;
• most Bastei – jedni twierdzą, że kiczowaty, inni się zachwycają, na pewno warto zobaczyć choćby ze względu na świetne widoki na wszechobecne turnie;
• Brama Pravčicka – największy łuk skalny w Europie;
• Via ferrata w Affensteine;
• Oybin – niemiecki kurort z fajnymi spotami do wspinania i niesamowitymi formacjami (grzyby skalne), jest też kilka małych ferrat – warto odwiedzić, jeśli nie jedzie się z/do Polski autostradą.

Przydatne linki i ciekawe filmy o wspinaniu w Saksońskiej Szwajcarii:

• db-sandsteinklettern.gipfelbuch.de – baza dróg wspinaczkowych z krótkimi opisami oraz statystykami wypadków (symbol pielęgniarki oznacza poważny wypadek, a krzyż wypadek śmiertelny)
• Teufelsturm.de – kolejna baza przejść z komentarzami
• Felsampel – portal do sprawdzania wilgotności skał z podziałem na rejony
• Trochę o tym jak używać sprzętu piaskowcowego w Saksonii z perspektywy popularnego kanału YT
• Klimat DDRu, i nieco mocnego wspinania oraz Bernd Arnold free solo na jednej z lepszych dróg w Saksonii
• Znowu trochę DDRu i tym razem jeszcze bardziej oldschoolowe przed wprowadzeniem uprzęży
• Współczesne przejście 13 trudnych klasyków w jeden dzień – dodatkowo w stylu free solo
• Pete Whittaker, czyli połówka WideBoyz w Rathen na klasyku Talweg (dla niego spacerek)
• Adam Ondra wraz z lokalnymi legendami o wspinaniu na najtrudniejsze drogi

***

* List of grade milestones in rock climbing.