Jędrzej Myśliński i Wojciech Karpiel przechodzą „Kyrjukulen”, klejnot na światową skalę

Po wyprawie z Wojtkiem Nowińskim w 2020 r. na wyspę Senja wiedziałem, że na „coś” jeszcze wrócę w góry Norwegii. Wiedziałem, że na „coś” pięknego i dzikiego… jest tu jeszcze tyle do odkrycia, to tylko kwestia czasu i cierpliwości.

***

Kartowanie map i poszukiwania od fiordu do fiordu, od ściany do ściany, i w końcu z wielu pomysłów w Górach Skandynawskich jeden wydawał się niemal idylliczny. Wykraczał poza wszelkie ramy dotychczasowej działalności i doświadczeń. W końcu jest fiord, góra oraz ściana z ciekiem wodnym wypływającym z płaskowyżu nad nią.

Tylko czy zamieni się kiedyś w lód? Czy ten lód sięgnie do podstawy? Nitka lodu zawieszona w kilometrowej ścianie nad fiordem… droga marzenie… idee fixe. Pięć lat czekania, obserwacji, próśb o zdjęcia i poczucia, że jeśli się pojawi, będzie trzeba jeszcze zdecydowanego partnera, szybkiego i wychodzonego w lodzie, kogoś, kto poczuje taki sam zew.

Początek tego roku i dobre wieści z północy. Lód prawdopodobnie sięga podstawy ściany, stabilna wyżowa pogoda i niskie temperatury dodają animuszu. Wysyłam zaproszenie do Wojtka Karpiela, wspinamy się sporadycznie, ale zawsze z przytupem. Odpowiada szybko i bez wahania – klamka zapadła jedziemy. Wspólnie ogarniamy bilety, noclegi, samochód. Wszystko po kolei klepnięte. I choć początek podróży nie należy do łatwych, to dzięki pomocy bliskich i znajomych finalnie uspakajamy oddech i skupiamy się na celu.

15 lutego meldujemy się pod ścianą i zaczynamy przy świetle czołówek naszą pielgrzymkę nad fiordem Norang. Niesamowita droga, mnóstwo wspinania, emocji, skupienia i walki. Poza tą wymarzoną linią znaleźliśmy jeszcze spokój i dystans. Obyśmy potrafili z tego skorzystać na dłużej.

Informacja rozpowszechnia się w dzisiejszych czasach szybciej niż mrugnięcie oka, często poza nami i nie zawsze zgodna z prawdą, czego doświadczyłem i tym razem.

Oto suche fakty, resztę zostawiam dla najbliższych i rozmów w cztery oczy. Wszystkim natomiast życzę podobnych intensywnych przeżyć oraz refleksji, niezależnie czy na przydomowej skałce, czy gdzieś na krańcu świata.

• Lodospad znajduje się w Alpach Sunnmøre, na północnej ścianie szczytu Stålberghornet 1285 m n.p.m. Miejscowi nazywają go Kyrjukulen. Opada do fiordu Norang (Norangsfjorden). Nazwa nawiązuje do tego jak wiosną topniejący lód spadał z hukiem ze ściany. Był to sygnał dla mieszkańców do wyprowadzania krów z wiosek na górskie pastwiska.
• Jak się okazało, linia nie była dziewicza, dokonaliśmy natomiast pierwszego powtórzenia tego giganta. W 2017 roku pionierskiego przejścia dokonali Tommi Räty i Håkon Wegge, gratulujemy im pomysłu i wyczynu tak samo jak sobie spełnionej wizji. Droga miała też co najmniej trzy zaawansowane prób przejścia. Pewne jest to, że trafiliśmy na świetne warunki. W przeciwieństwie do pierwszego przejścia i prób mieliśmy wspinanie wyłącznie po lodzie od początku do końca.
• Kyrjukulen WI5/5+ 800 m deniwelacji (pomiary z Norgeskart.no oraz zegarek Garmin), 1000 m wspinania, OS (trudności techniczne prowadził Wojtek).
  Po wyjściu ze ściany i odpoczynku na plato zewspinanie się ok. 50 m WI2 i rozpoczęcie zjazdów (17 x 55-60 m stanowiska z abałakowów) do podstawy ściany.
  Ok. 13h wspinania, ok. 23h od drzwi do drzwi goszczących nas Edith i Jona w wiosce Øye.
• Jest to poważna i bardzo długa linia, im wyżej tym trudniej, na kilometrze lód będzie różnił się jakością i strukturą. Wyceny są naszą sugestią i tak je odebraliśmy. Wszystko zależeć będzie od tego jak lód wyleje. Droga tworzy się niezwykle rzadko (przewodnicy z regionu i autorzy potwierdzają, pierwsze przejście i próby miały na dolnych wyciągach fragmenty mikstowe bez lodu a i wyżej do asekuracji używano także sprzętu skalnego).
• Z pewnością jest to prawdziwy klejnot na światową skalę i jeden z najdłuższych lodospadów Europy. Warto poczekać i być gotowym na szybką decyzje.

Podczas tego czterodniowego pobytu 18 lutego udało nam się na koniec zrobić jeszcze jeden przepiękny lodospad, tworzący się na ścianie progu między szczytami Stålberhornet i Konehornet. Helgåna III WI5+ OS, 420 m deniwelacji, ok. 550 m wspinania.

Lodospad zrobił lokalny przewodnik i ratownik górski Kjetil Leknes z towarzyszem, obeszli jednak z powodu słabych warunków górne kluczowe kaskady wybierając nitkę znajdującą się na lewo od głównego cieku. Robimy z Wojtkiem pierwsze przejście całości przez genialnie uformowane kaskady pionowego, błękitnego lodu (nowe 3-4 wyciągi max WI5+).

Dziękujemy:

• Asi za pomoc logistyczną i nocleg w Gdańsku!
• Edith i Jon z Knutegarden-Norangdal, naszym gospodarzom, za niesamowitą gościnę w Øye, za to że z troską obserwowali nas w ścianie i zawsze czekali na nasz powrót. Za codzienną rozmowę z nami, za chęć odpowiadania na nasze pytania i zadawanie nam swoich. Dziękujemy za wszystko!
• Kjetil Leknes za zaproszenie, croissanty i kawę. Za przybliżenie nam historii wspinania w rejonie, podzielenie własnymi doświadczeniami i podsunięte pomysły.
• Tommi Räty i Håkon Wegge autorom pierwszego przejścia za błyskawiczną odpowiedź i wielką życzliwość.
• Naszym wspaniałym dziewczynom, Kasi i Zuzi, za ciągłe wspieranie nas w realizacji górskich planów, które niemal zawsze kolidują z ich planami.

Jędrzej „Lelo” Myśliński
Wojciech „Żelo” Karpiel