Bouldering w krajach bałtyckich

Istnieją w Europie kraje pozbawione nie tylko gór, ale nawet rejonów skałkowych; należą do nich między innymi tzw. kraje bałtyckie, czyli Litwa, Łotwa i Estonia. Czy to oznacza, że nie znajdziemy w tych krajach wspinania? Nic podobnego – dzięki rozsianym po nich głazom narzutowym można z powodzeniem uprawiać bouldering.

Co ciekawe, głazy narzutowe nazywane też narzutniakami albo eratykami znajdują się w wielu europejskich krajach (także w Polsce) i zostały przetransportowane na ich tereny przez plejstoceński lądolód ze Skandynawii.

Największe z nich znajdują się właśnie w krajach bałtyckich, a rekordzistą pod względem wielkości jest znajdujący się w Estonii głaz Ehalkivi – granit pegmatytowy o obwodzie 50 metrów. De facto największe głazy narzutowe robią o wiele większe wrażenie niż najwyższe wzniesienia (nie wypada użyć słowa „góry”) tych krajów i przyciągają o wiele więcej turystów.

Porównajcie zresztą sami (na powyższych zdjęciach) wspomniany głaz Ehalkivi z najwyższym wzniesieniem krajów bałtyckich – znajdującym się w Estonii – Suur Munamägi (317,4 metry n.p.m). Najwyższe wzniesienia Litwy i Łotwy osiągają natomiast „zawrotne” wysokości: 293,84 metry n.p.m (Aukštojas) oraz 312 metry n.p.m (Gaiziņkalns).

O tym, że głazy narzutowe cieszą się w krajach bałtyckich o wiele większą estymą niż najwyższe pagórki, świadczą zresztą znajdujące się przy większości z nich turystyczne tablice – dumnie informujące o nazwie głazu oraz jego parametrach.

Informacje praktyczne

Z większości polskich lotnisk dostaniemy się do Litwy, Łotwy bądź Estonii samolotem. Tanie linie lotnicze (Wizz Air, Ryanair) obsługują loty do Wilna, Kowna, Rygi oraz Tallina.

Mimo to zachęcam jednak do wycieczki samochodowej z Polski i odwiedzenia wszystkich krajów bałtyckich w czasie jednej eskapady. Sprzyja temu pomysłowi znakomite połączenie drogowe – Via Baltica, która łączy Warszawę z Tallinem (przez Litwę i Łotwę).

Dodatkowo kraje bałtyckie są jednymi z niewielu w Europie, w których nie poniesiemy żadnych opłat drogowych – wszystkie autostrady oraz drogi ekspresowe są dla kierowców darmowe (dotyczy to samochodów osobowych i ciężarowych do 3,5 tony).

Wszystkie kraje bałtyckie należą do Unii Europejskiej, do Strefy Schengen oraz do eurolandu, czyli strefy euro – de facto są to jedyne byłe republiki ZSRR przyjęte do tychże struktur europejskich.

W związku z powyższym w podróż zabieramy jedynie dowód osobisty (tylko na wypadek drogowej kontroli policyjnej; stałe przejścia graniczne nie istnieją), prawo jazdy oraz euro.

Nie jest potrzebna Zielona Karta i nie trzeba się martwić o dodatkowe opłaty za używanie Internetu na polskich kartach SIM – opłaty roamingowe są dla członków UE zniesione. A propos Internetu – Łotwa może pochwalić się jedną z najszybszych prędkości przesyłu danych na świecie ustępując jedynie Hongkongowi.

Z młodymi mieszkańcami krajów bałtyckich porozumiemy się bez problemu po angielsku. W kontaktach ze starszymi osobami przydaje się znajomość języka rosyjskiego – szczególnie na Łotwie, w której prawie 30 procent populacji stanowią zresztą Rosjanie.

Informacje o boulderingu

Na głazy narzutowe w krajach bałtyckich wspinano się pewnie od zawsze, ale świadome wytyczanie linii boulderowych zaczęło się w Estonii w pierwszej dekadzie XXI wieku za sprawą lokalnego wspinacza Nikity Dubrovina. Za wytyczenie pierwszych boulderów na Litwie i Łotwie odpowiedzialny jest natomiast litewski wspinacz Dmitrijus Monastyreckis.

Wiele tutejszych głazów narzutowych to pomniki przyrody. Nie ma jednak zakazu uprawiania na nich boulderingu, z czego skrzętnie korzystają tutejsi wspinacze wytyczając ciągle nowe bouldery. Do wspinaczkowej podróży po krajach bałtyckich zachęcił mnie zresztą filmik zrealizowany przez litewskich boulderowców.

O tym, że wspinacze z krajów bałtyckich bardzo poważnie traktują bouldering świadczą także ich występy na zawodach wspinaczkowych. Tacy zawodnicy jak Edvards Gruzitis (Łotwa) czy Kipras Baltrūnas (Litwa), zdarza się, że ogrywają polską czołówkę boulderową, także na naszym podwórku.

Wszystkie głazy narzutowe to skandynawskie granity; mamy zatem do czynienia z dobrym tarciem na boulderach. O ile na Litwie i Łotwie wysokość głazów nie przekracza 5 metrów to już w Estonii znajdziemy bardzo dużo poważnych highballi.

Poważnym mankamentem dotyczącym boulderingu w krajach bałtyckich jest natomiast rozmieszczenie poszczególnych głazów – niestety nie tworzą one większych skupisk; mówiąc kolokwialnie – lądolód rozrzucał je jak popadnie nie dbając o stworzenie rejonów wspinaczkowych.

Należy przy tym zauważyć, że zdecydowanie najmniej głazów narzutowych pozostawił w środkowym kraju bałtyckim, czyli na Łotwie. Ma to oczywiście przełożenie na ilość wytyczonych linii boulderowych. Najwięcej boulderów znajduje się natomiast w Estonii – według serwisu theCrag jest ich obecnie 360.

Wybrane głazy na Litwie

Playgirl 6C+ (Rėžių akmuo)

Wybrane głazy na Łotwie

Chikita 6B (Kapsedes Dizakmens)

Wybrane głazy w Estonii

Bayu-bay direct SD 6C (Ellandvahe kivi)

Pozawspinaczkowa oferta krajów bałtyckich

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że przemierzając Litwę, Łotwę oraz Estonię jesteśmy cały czas blisko morza – w każdym momencie podróży możemy skierować się w stronę piaszczystych plaż Bałtyku. Do najbardziej znanych miejsc plażowych należą Mierzeja Kurońska na Litwie, Jurmala oraz Lipawa na Łotwie oraz Parnawa w Estonii.

Co ciekawe, badania przeprowadzane przez Fundację na rzecz Edukacji Ekologicznej (Foundation for Environmental Education – FEE) z siedzibą w Danii pokazują, że zarówno plaże jak i wody morskie w krajach bałtyckich znacznie przewyższają pod względem czystości nasze polskie.

Oprócz kąpieli w morzu i leżakowania warto też trochę pozwiedzać – Wilno, Ryga i Tallin należą z całą pewnością do najpiękniejszych stolic Europy.

***

Dla kogo przeznaczona jest boulderowa oferta krajów bałtyckich? Z pewnością nie dla najmocniejszych zawodników boulderowych – żadną miarą nie wytrzymuje ona porównania do topowych europejskich rejonów, takich jak francuskie Fontainebleau czy szwajcarskie Magic Wood. Jest to raczej propozycja z gatunku wspinaczkowej turystyki – szczególnie atrakcyjna dla wspinaczy lubiących spędzać urlopy nad Morzem Bałtyckim.

Maciej Kowalczyk