Światowe projekty. Czy doczekamy się pierwszego 9c+?

Niedawno Sean Bailey napisał o otwarciu pierwszej amerykańskiej drogi 9c – Duality of Man w Dry Canyon (inna sprawa, że linia powstała prawdopodobnie jeszcze w pierwszej połowie 2025 roku – Amerykanin nigdy nie spieszy się z informowaniem o swoich topowych przejściach), co oznacza, że na wspinaczkowej mapie mamy już cztery tak zacne linie. Tymczasem w różnych częściach świata na swojego „wybawcę” czeka sporo projektów, wśród których – niewykluczone – może kryć się kolejne 9c, a może nawet 9c+? 9c+ oznaczałoby oczywiście kolejny milowy krok w historii wspinania. To jednak wciąż jedynie dywagacje. Ba, istniejąca czwórka spod znaku 9c ma tylko po jednym przejściu, choć szczęśliwie chętni do powtórzeń są (patrz: Drogi spod znaku 9c. Kto ma szansę na powtórzenie?).

Przyjrzyjmy się wybranym sportowym projektom. Niektóre z nich to już całkiem wiekowe linie. Są i takie, które (mimo że jeszcze nie są pełnoprawnymi drogami) zyskały już status mitycznych.

***

Le Blond, Oliana

Nazwa nieprzypadkowa. Chris Sharma ubezpieczył linię w hołdzie dla zmarłego w 2012 roku Patricka Edlingera (legendarny francuski wspinacz lat 80. miał ksywę Le Blond). Projekt sąsiaduje ze słynną La Dura Dura 9b+ (drugie światowe 9b+, po Change we Flatanger), którą Amerykanin powtórzył, jako pierwszy i jak dotąd jedyny, w 2013 roku. Linia była jego pomysłu, ale premierowe przejście zrobił niespełna dwa miesiące wcześniej Adam Ondra.

O Le Blond Sharma miał powiedzieć: „to mój ostatni wielki projekt w Olianie”. Morze wspinania w katalońskim wapieniu, ponad czterdzieści metrów, przewieszenie, styl wytrzymałościowo-siłowy, niewielkich rozmiarów krawądki i dynamiczny kruks na samym końcu.

Jeszcze dwa lata temu Amerykanin pisał:

Nigdy nie mów nigdy… robię co mogę, żeby podtrzymać to marzenie.

Le Bombé Bleu, Buoux

Kolejny wielki projekt, tym razem w historycznym rejonie Buoux. Dużo starszy od Le Blond, na ścianie wrysował go w 1991 roku(!) Marc Le Ménéstrel.

Ostatnio o linii stało się głośno za sprawą 17-letniego Erwana Legranda (syna słynnego Françoisa), który wyraźnie poczuł, że ma szanse na pierwsze przejście. Linia jest z gatunku tych mało wdzięcznych – dalekie ruchy po małych bolesnych dziurkach (łatwo o kontuzję). Może dlatego na przestrzeni lat wielu tuzów nie dawało rady albo odpuszczało, między innymi Ben Moon, Fred Rouhling, Iker Pou, Chris Sharma, Nico Pelorson, Lucien Martinez czy Anatole Bosco. Młody Erwan odpuszczać nie zamierza, smaczku dodaje fakt, że wspina się po projekcie boso. Co ciekawe, podobno trudności Le Bombé Bleu wcale nie sięgają tych najwyższych rejestrów. Mówi się o okolicach 9b.

Patrz: „Le Bombé Bleu”… Erwan Legrand nie odpuszcza.

Café Colombia, Margalef

Café Colombia (aka Big Monster ) to idée fixe Jorge Díaz-Rullo. Linia biegnie w sektorze Racó de la Finestra w Margalefie. Mijają lata, a Hiszpan wciąż nie może posklejać całości. Spędził na drodze już około pięciu lat. Na pocieszenie, w 2021 roku, udało mu się zrobić łatwiejszy wariant – Cafe Solo 9b.

Pod koniec 2025 roku Jorge popełnił taki oto wpis:

Zdałem sobie sprawę, że w ciągu ostatnich kilku miesięcy podczas pracy nad projektem popełniłem duży błąd. I po raz kolejny Café Colombia dała mi nauczkę.

Rok 2024 był bez wątpienia najlepszy. Kilka razy byłem bliski przejścia, co mogło wydawać się pozytywne i motywujące w perspektywie tego sezonu. Ale prawda jest taka, że ​​ta idea obróciła się przeciwko mnie. Od samego początku miałem oczekiwania oparte na moich najlepszych próbach. Mimo że byłem w życiowej formie, wiedziałem, że coś nie gra. Wciąż goniłem za tymi doznaniami, których doświadczyłem wcześniej, szukałem jedynie wyniku i miałem tylko jeden cel: dojście do topu albo przynajmniej osiągnięcie swojego najwyższego punktu na projekcie. Oczywiście brak sukcesu prowadził do frustracji i myśli: znów mi się nie udało.

Kolejny rozdział Café Colombia najpewniej w tym roku.

Excalibur Low Start, Drena, Arco

Już sam Excalibur to niekwestionowane 9b+. Drogę otworzył w 2023 włoski wyjadacz Stefano Ghisolfi. Do dziś powtórzyło ją trzech wspinaczy (w tym jedna kobieta, Brooke Raboutou), ostatnie przejście, pod koniec 2025, zrobił Yannick Flohé. Tymczasem okazuje się, że trudności włoskiego ekstremu można jeszcze „podkręcić”. Chodzą słuchy, że może to być nawet 9c+.

Czym jest wersja hard? Oryginalna linia nie startuje z ziemi, ale z dużego kamienia. Jeśliby zacząć od podstawy ściany, byłoby sześć ruchów więcej, trudności całej sekwencji Stefano szacuje na 8B+. I mówi: „każdy z tych ruchów jest trudniejszy niż jakikolwiek ruch na oryginalnej drodze”. Co więcej, odcinek startowy przechodzi w oryginalną linię bez restu. Robi się z tego ciągowy horror.

King Line, Laghel, Arco

W 2017 roku Adam Ondra poprowadził w Laghel Qeen Line 9b. Niespełna dwa sezony później drogę powtórzył Stefano Ghisolfi. Obaj byli przekonani, że jest szansa na mocniejszy wariant, a projekt nazwali, nie bez kozery, King Line.

Włoch wypowiadał się o projekcie w samych superlatywach, padły nawet takie słowa: „najbardziej szokującą rzeczą, jaką sobie uświadomiłem, jest to, że Perfecto Mundo (9b+ w Margalefie, powtórzona przez Włocha w 2018 roku – red.) to jak spacer po parku w porównaniu z King Line”.

To jeszcze dodajmy, że ów projekt jest przedłużeniem Qeen Line, po pokonaniu oryginalnej linii trzeba zachować moc na kilkunastoruchowy kruks. I znów, niewykluczone, że trudności mogą sięgnąć poziomu 9c+.

Insouciance, Russan

Jeden z wielu hardkorowych pomysłów Seba Bouina. Rodzime podwórko i rejon Russan. Póki co padła krótka, ale za to jaka(!) zapowiedź: „Insouciance 5.16a? 9c+?”.

Właśnie w Russan biegnie jedna z wielu popisowych dróg Bouina. W 2018 roku otworzył tu Les yeux plus gros que l’antre 9a+/9b, pod 70(!) metrów długości, które porównał charakterem do głośnego Chilam Balam w Villanueva del Rosario. Do dziś droga Francuza nie doczekała się powtórzenia.

Projekt, Sanetsch

Znów na pierwszym planie Seb Bouin. Francuz ma projekty rozsiane po całym świecie, jeden z nich zostawił nawet w Chinach. Miejsce na ekstrem znalazł także w rejonie Sanetsch, w Szwajcarii.  Pisze o nim tak:

To długa, wytrzymałościowa linia bez restów i z trudnymi wpinkami. Bez pojedynczego bardzo trudnego ruchu, czysta wytrzymałość. Pierwszy wyciąg przypomina mi legendarne Spécialistes w Gorges du Verdon (około 8c). Po nim zaczyna się prawdziwy hardkor: około 20 metrów intensywnego ciągu bez odpoczynku(…).

TUTAJ filmowy kawałek.

Move Integral, Flatanger

I jeszcze jeden z szalonych pomysłów Francuza, tym razem Flatanger i jaskinia Hanshallaren, gdzie w 2022 roku wkosił serię ekstremów, w tym nawet jeden swojego autorstwa – 130-metrowe Nordic Marathon 9b/b+ (sportowe drogi w skałach o takiej długości to rzadkość!). Bouin uwielbia tego typu wspinanie: długie, wybierające drogi / maratony. W jaskini na przejście czeka jego projekt Move Integral, zakładający połączenie Move 9b/b+ i Thor’s Hammer 9a+. Atletyczna bomba, z pewnością może osiągnąć trudności 9c.

Patrz też: Seb Bouin o swoich najtrudniejszych przejściach we Flatanger, na czele stawia „Move” z dopiskiem 9b+.

Kangaroo’s Dyno, Flatanger

Rodak Bouina, Jules Marchaland, też ma na oku projekt we Flatanger. Nazywa się Kangaroo’s Dyno. Francuz zapalił się do prób w ubiegłym roku, kiedy po raz pierwszy odwiedził kultową jaskinię. Wtedy udało mu się przejść Kangaroo’s Limb 9a+.

The Odyssey Project, Red River Gorge

Stary projekt obity przez Adama Taylora na Bronaugh Wall w Red River Gorge. Kilka lat temu przystawił się do niego Alex Megos, a w 2025 swoich sił spróbował też Seb Bouin. Francuz tak chwalił wtedy linię:

Odyssey. Pierwszy raz widzę tak imponującą i przewieszoną piaskowcową linię. Jest wyjątkowa.

Kiedy zobaczyłem niekończącą się ścianę nachyloną pod kątem 45 st., wiedziałem, że to coś dla mnie. Miałem wyjechać następnego dnia, ale ciekawość zwyciężyła. Zostałem „jeszcze tylko jeden dzień”… potem kolejny… i kolejny. Nie mogłem się oderwać(…).

Kilka filmowych ujęć z projektu.

Wonka Vision, Red River Gorge

Inny nierozwiązany projekt w Red River. Ściana Chocolate Factory i prostowanie startu (boulderowy kruks wyceniony na około V12) do klasyka Pure Imagination 8c+ Jonathana Siegrista. Dłuższą wersję obił, podobnie jak Odyssey, Adam Taylor.

Do tego projektu zapalił się z kolei Alex Megos. Wspinał się po drodze jesienią ubiegłego roku i ponoć był bliski sukcesu.

Projekt, Frankenjura

Najtrudniejsza droga w Niemczech i jedna z najtrudniejszych na świecie może powstać na Frankenjurze. To linia obita ponad dwie dekady temu przez Patricka Matrosa na Magdalenenwand. Na filmie przechwytów próbują Alex Megos i Yannick Flohé:

***

Tymczasem czekamy na powtórzenia magicznej czwórki:

• Silence 9c(FA Adam Ondra) (FA Adam Ondra, 2017)
• DNA 9c (FA Seb Bouin, 2022)
• B.I.G. 9c (FA Jakob Schubert, 2023)
• Duality of Man 9c (FA Sean Bailey, 2025)