W 2025 nie brakowało historycznych przejść (skały i bouldery)

Koniec roku sprzyja podsumowaniom. Postępy we wspinaniu, zwłaszcza sportowym, nabierają w ostatnich latach tempa. Coś, co jeszcze parę sezonów temu wydawało się kosmosem, dziś staje się rzeczywistością. Granice możliwości testują kobiety i mężczyźni. Padają wyśrubowane rekordy. Notujemy historyczne wyniki. Dają o sobie znać fenomenalne talenty. A jednocześnie starsi stażem nie zamierzają oddawać pola młodszym. Słowem – jest dobrze.

W mijającym roku nie brakowało przełomów. Dość powiedzieć, że padły aż trzy historyczne rekordy w kobiecym wspinaniu i kilka w męskim. I od nich zacznijmy.

Na marginesie, na skalnej tablicy wciąż widnieją trzy osamotnione drogi 9c – najbardziej wiekowa Silence, DNA i B.I.G. Mimo prób (czasem bardzo intensywnych), nikomu nie udało się ich powtórzyć.

***

Brooke Raboutou – pierwsza kobieta na 9b+ RP

Relatywnie niewiele, bo jakieś dwadzieścia ruchów, za to w dużym przewieszeniu i po mikroskopijnych chwytach. Tak wygląda Excalibur, najtrudniejsza droga włoskich skał autorstwa Stefano Ghisolfiego. Wiosną pokonała ją 24-letnia Brooke Raboutou, czym wprowadziła dziewczyny na poziom 9b+. I do dziś pozostaje samotną liderką. Powagi przejściu dodaje fakt, że droga ma tylko dwa powtórzenia, przed Amerykanką z Excaliburem zmierzył się udanie Will Bosi.

Brooke Raboutou na drodze „Excalibur” 9b+ (fot. Crimp Films)

Interesujące, że poprzedni rekord z liną padł niespełna osiem lat wcześniej, nową granicę w kobiecym wspinaniu wyznaczyła wtedy Angela Eiter – Austriaczka wspięła się na La Planta de Shiva 9b w Villanueva del Rosario.

Patrz: Od 9a do 9b+, czyli historia „dziewiątego” stopnia wśród kobiet.

Laura Rogora – pierwsza kobieta, która pokonała 8c+ OS

O dorobku Włoszki rozpisywaliśmy się wielokrotnie. Jeśli tylko nie startuje w zawodach, potrafi kosić dziewiątkowe ekstremy jeden za drugim. Od tego roku jest też posiadaczką najlepszego kobiecego przejścia OS, a dokładnie dwóch. W lipcu pokonała w tym stylu Ultimate Sacrifice w Gorges du Loup, a w listopadzie dołożyła La Ligne Claire 8c+ w Saint Léger.

Laura Rogora w „Ultimate Sacrifice” 8c+ w Gorges du Loup (fot. Niccolò Pieri)

Janja Garnbret – jedno z najlepszych przejść FL w historii kobiecego wspinania

Jesienią Słowenka poprowadziła fleszem, jako pierwsza, Pure Dreaming 8c+ (oryg. 9a) w Arco. Trzeba dodać, że Janja wspinała się bez nakolanników, co w przypadku takiej drogi jak ta, robi różnicę (bez nakolanników zrobił ją też sam autor Adam Ondra).

Janja Garnbret na Pure Dreaming 9a (8c+), fot. IG Janja Garnbret

Katie Lamb – wejście na boulderowy poziom 8C+

Tej klasy przejście zrobiła wiosną Katie Lamb. Amerykanka powtórzyła The Dark Side 8C+, najtrudniejszy problem Doliny Yosemite (biegnie na głazie Thriller, na kultowym Camp 4) autorstwa Carla Travesiego. To jednocześnie najmocniejszy boulderowy top w historii kobiecego wspinania.

Katie Lamb na „The Dark Side” 8C+ (fot. Eric Bissell)

Elias Iagnemma – nowa jakość w boulderingu

Nowa jakość to 9A+!. Na tyle wycenił swoją linię Włoch Elias Iagnemma. 11 listopada ogłosił powstanie problemu Exodia w Rifugio Barbara  (linię odkrył lata wcześniej Christian Core). Włoch ma świadomość, jak odważnie zalicytował, ale też nie kryje, że dzięki temu projektowi odkrył, jak daleko jest w stanie zajść we wspinaniu.

(…)Często myślę o wycenie, którą przypisałem temu boulderowi, ale moje przekonanie pozostaje niezmienne. Rozumiem i akceptuję wszelką krytykę z tym związaną, ale nie wpływa ona na moją decyzję. Nie boję się krytyki – jest po prostu dodatkowym źródłem motywacji dla moich przyszłych projektów.

Elias Iagnemma i jego „Exodia” 9A+ (fot. arch. E. Iagnemma)

Nie tylko 9A+, w 2025 przybyły też trzy nowe problemy 9A

The Big Slamm, Tintorale
Elias Iagnemma 

Mount Doom, Maltatal
Nicolai Užnik

Realm of Tor’ment, Raven Tor
Will Bosi

Yannick Flohé – historyczne przejście 8C fleszem

Latem Yannick Flohé jako pierwszy wspinacz w historii pokonał 8C fleszem. Niemiec wybrał na rekordowe przejście długi jak na boulderowe standardy (około dwunastu metrów) Foundation’s Edge Dave’a Grahama w Fionnay.   

Później jeszcze dwóch wspinaczy powtórzyło wyczyn Yannicka: Francuz Jules Marchaland wspiął się Power of Now direct Simona Lorenziego w Magic Wood, a Adam Ondra wybrał, podobnie jak Flohé, Foundation’s Edge.

Adam Ondra – lata mijają, a rekordy padają…

No właśnie… Ponad trzydziestka na karku, a Adam Ondra wciąż uchodzi za najlepszego wspinacza świata. I słusznie.

W minionym roku częściej można go było spotkać na boulderach, a efektem jest pierwsze 9A na koncie niesamowitego Czecha – w lutym zatopował na Soudain Seul (aka The Big Island Assis) Simona Lorenziego w Fontainebleau. Przy okazji, jest jednym z dwóch wspinaczy na świecie, którzy mogą poszczycić się przejściem drogi 9c (autorskie Silence) i boulderu 9A. Drugim, z jeszcze lepszym bilansem, jest Jakob Schubert, ale o nim w osobnym akapicie.

Inne wyróżniające się przejście Ondry z tego roku to tradowy popis na klasyku Lexicon E11 7a Neila Greshama w Pavey Ark’s East Gully (Lake District). Wiosną Czech przeszedł tę honorną linię w pierwszej próbie – więcej TUTAJ. I znów mamy pierwszy taki akcent w historii.

Will Moss – najtrudniejsza droga tradową zrobiona z asekuracją solo

A jeśli już jesteśmy w tradowym ogródku, koniecznie trzeba wspomnieć o niecodziennym przejściu Willa Mossa, który wspiął się rope solo na China Doll (5.14a R), ponad 40-metrową drogę w Boulder Canyon w Kolorado. Poniżej fragment, a cała historia TUTAJ:

Tej wiosny Moss czuł się silniejszy niż kiedykolwiek. Przygotowywał się do przejścia Freeridera (VI 5.13a, 37 wyciągów) FLESZEM, co ostatecznie zrobił, na dodatek w jeden dzień. Przejście China Doll przeszło bez echa, zniknęło w cieniu wspinaczki na Freeriderze. Moss potraktował je trochę „treningowo”, trochę o nim zapomniał… Dopiero po trzech miesiącach od powrotu z Yosemite podzielił się swoim ryzykownym wyczynem w Boulder Canyon(…).

Emma Twyford sięga po najtrudniejszy walijski trad

W sierpniu Brytyjka wspięła się na Yma o Hyd E10 7a (8c+) w Gallt Yr Ogof (dolina Ogden) – najtrudniejszy walijski trad, czym potwierdziła swoją mocną pozycję w topowym gronie tradowców.

Emma Twyford na Yma o Hyd E10 7a (fot. Ray Wood)

Jernej Kruder – trad spod znaku extreme

Jernej Kruder, wspinacz orkiestra, zrobił pierwsze powtórzenie arcytrudnego norweskiego trada. Słoweniec poprowadził Crown Royale 9a Pete’a Whittakera na ścianie Profilveggen w Jøssingfjord. Takie przejścia to prawdziwa rzadkość!

Jakob Schubert – siła jest z nim

Dowodem na to, że starzy mistrzowie nie odpuszczają, jest kolejne mocarne przejście Jakoba Schuberta. 34-letni Austriak wspiął się w tym roku na swój drugi boulder 9A – Mount Doom w Maltatal (pierwsze było Alphane w Chironico, 2023). I znów jest co zapisywać w annałach, Jakob jest bowiem jedynym wspinaczem, który ma na koncie dwa baldy 9A i drogę 9c (autorskie B.I.G.). Chapeau bas!

Akira Waku – wiek to stan umysłu

Jak mawiają, wiek to stan umysłu. I dużo w tym prawdy. „Nawet jeśli masz ponad 54 lata, możesz rzucać sobie wyzwania w przekraczaniu granic” – przyznaje Akira Waku. I prezentuje Dendrobrium 8C swojego pomysłu w rejonie Shiobara. Wiadomo, Japończycy na baldach są niepokonani… Inspirujące.

Will Bosi – pierwszy wspinacz z Wysp na 9b+

Jeszcze w lutym Szkot przeszedł Excalibur 9b+ w rejonie Drena (Arco). To nie tylko pierwsze powtórzenie najtrudniejszej włoskiej drogi. ale też pierwsze odnotowane 9b+ w wykonaniu wspinacza z Wysp. Zobaczcie na filmie:

***

I jeszcze dwa nietuzinkowe przejścia polskich wspinaczy.

Łukasz Dudek – jurajski ekstrem na miarę VI.7+

Jesienią Łukasz Dudek rozwiązał swój mega projekt. Na Okienniku Wielkim powstało Sounds of Freedom VI.7+. Zdaniem Łukasza „najlepsza trudna linia przynajmniej ostatnich dziesięciu lat na Jurze”. I dowód na to, że nie należy wątpić w potencjał naszych skał, miejsce na naprawdę trudne linie wciąż jest…

Łukasz na zachętę o drodze:

Droga to boulder w dachu z podbierającym dojściem. Jest trikowo-loteryjne klinowanie stopy, podhaczenie palców i seria przestrzałów po niezbyt dobrych chwytach. Absolutny sztos. No i lokalizacja, lepszej nie można sobie wymarzyć.

Łukasz Dudek na „Sounds of Freedom” VI.7+, Okiennik Wielki (fot. Paweł Wrona / CCD Forografia)

Jacek Zaczkowski – stara buła…

Podziwiamy upór i formę Jacka Zaczkowskiego (rocznik 1964), który latem poprowadził historyczną drogę Direkte Superlative Xa Jindřicha Hudečka (1982) na wieży Großer Wehlturm w Szwajcarii Saksońskiej. W skrócie: 80 metrów pionowej płyty z sześcioma (!) ringami, trudności w skali Kurtyki to ok. VI.4+, a w skali francuskiej 7c.

O szczegółach przejścia przeczytacie w naszej rozmowie z Jackiem – TUTAJ.

Jacek Zaczkowski na „Direkte Superlative” Xa (fot. Michał Dobies)