Seul 2025: Profesjonalni wspinacze w obronie klimatu

Sébastien Berthe, Sean Villanueva O’Driscoll, Katherine Choong i wielu innych czołowych wspinaczy podpisało list otwarty do IFSC, w którym zdecydowanie sprzeciwiają się finansowaniu sportu przez firmy związane z paliwami kopalnymi.

Zwodnicy i zawodniczki, ale też organizacje ze środowiska wspinaczkowego nie pozostają obojętni wobec sytuacji klimatycznej. Przy okazji trwających właśnie Mistrzostw Świata w Seulu wielu wspinaczy złożyło swój podpis pod listem otwartym przygotowanym przez organizację Cool Down (znaną też jako Sport for Climate Action Network). List zatytułowany „Climbers for a Fossil Free Declaration” kierowany jest do IFSC, krajowych federacji sportowych, ale też do całego środowiska wspinaczkowego.

Podpisując list, wspinacze zobowiązują się do odrzucenia wsparcia ze strony firm związanych z paliwami kopalnymi oraz innych branż o wysokiej emisji dwutlenku węgla – w tym lotniczej i producentów samochodów spalinowych. Sygnatariusze deklarują również, że wykorzystają swoje zasięgi medialne do promowania działań na rzecz klimatu i wspierania pozytywnych zmian.

Inicjatywa jest związana z ubiegłorocznej kontrowersyjnej współpracy pomiędzy IFSC i Arabią Saudyjską przy organizacji NEOM Masters. Porozumienie zostało określone jako niepokojący przykład „sportswashingu” ze strony Arabii Saudyjskiej znanej z blokowania działań na rzecz klimatu – podaje niezależna organizacja naukowa Climate Action Tracker. W liście otwartym podkreślono, że wydarzenie to wyznacza zły kierunek dla przyszłości sponsoringu w świecie wspinaczki.

„Wzywamy społeczność wspinaczkową, organizatorów wydarzeń oraz krajowe i międzynarodowe federacje do zajęcia stanowiska poprzez wprowadzenie zakazu reklamowania firm o wysokiej emisji dwutlenku węgla” – czytamy w liście. „Wraz z rozwojem wspinaczki musimy zadbać, aby nasi sponsorzy podzielali nasze wartości – stawiając przyszłość planety ponad zysk”.

Wspinacze nie są jedyną grupą sportowców, która domaga się zmian. Na początku sierpnia inicjatywa Cool Down opublikowała podobny list skierowany do sportowców i organizacji z innych dyscyplin sportu. Deklaracja zawiera te same postulaty, co list otwarty z Seulu: wykluczenie sponsorów z sektora paliw kopalnych oraz aktywne wykorzystywanie pozycji sportowców do działań proekologicznych.

Do tej pory list podpisało 28 osób i organizacji, w tym Sébastien Berthe, Kilian Jornet Burgada, Lattice Training, Ecopoint Climbing, Sean Villanueva O’Driscoll oraz Katherine Choong.

„Podpisałam deklarację, ponieważ jako sportowcy mamy odpowiedzialność, by działać na rzecz przyszłości, w której sport nie jest związany z przemysłami napędzającymi kryzys klimatyczny” – powiedziała Choong w rozmowie z Climbing. – „Wspinaczka uczy szacunku do natury i wierzę, że wyrazem tego szacunku powinno być zakończenie współpracy z wysokoemisyjnymi sponsorami”.

Jednym z inicjatorów listu jest Liam Killeen, wspinacz i działacz związany z Cool Down Network oraz kampanią Badvertising. Jak tłumaczy, inspiracją do działania była silna proekologiczna postawa wielu profesjonalnych wspinaczy. Killeen wyraził nadzieję, że list zwiększy świadomość w społeczności wspinaczkowej na temat szkód, jakie przynosi współpraca z nieodpowiedzialnymi firmami w ramach rozwoju wspinaczki jako dyscypliny sportowej.

Choć wspinaczka dotychczas była stosunkowo mało atrakcyjnym sportem dla dużych graczy sektoru paliw kopalnych – w przeciwieństwie do takich dyscyplin jak piłka nożna czy kolarstwo – jej szybki awans do rangi sportu olimpijskiego w 2020 roku sprawia, że sytuacja dynamicznie się zmienia. Deklaracja stawia wspinaczkę w pozycji dyscypliny, która może dawać przykład: pokazać, że sport może się rozwijać i prosperować bez wsparcia przedsiębiorstw aktywnie pogłębiających kryzys klimatyczny.

List otwarty „Climbers for a Fossil Free Declaration” nie jest skierowany wyłącznie do profesjonalistów i organizacji. Może podpisać go każdy wspinacz. Formularz znajdziecie tutaj.

Pełny tekst deklaracji: Climbers for a Fossil Free Declaration.