„Bonbónová cesta” po 51 latach. W akcji autor, 73-letni Igor Koller

Igor Koller to legenda – świetny słowacki taternik, alpinista i wspinacz sportowy. Za chwilę będzie świętował 73. urodziny, w młodości był jednym z najlepszych. Miłym pretekstem dla przedstawienia jego sylwetki jest jubileuszowe przejście Bonbónovej cesty (VI-, A1, RP 7+, R3), którego dokonał wraz z Martinem Krasňanským 13 sierpnia tego roku.

***

Bonbónová cesta to droga na zachodniej ścianie Łomnicy. Ten tatrzański klasyk swego czasu należał do jednych z najtrudniejszych dróg w Tatrach Wysokich. Pierwszego przejścia dokonał Igor Koller z Andrejom Belicą w sierpniu 1974 roku. Nie było to przejście czysto klasyczne, kilka trudności panowie przehaczyli. Koller wspomina:

W zamkniętej skali trudności oceniliśmy ją na VI-, A1. Stopnia VI nigdy wcześniej nie używaliśmy. Droga w tym czasie należała do najtrudniejszych w Tatrach. Miałem wtedy 22 lata.

Pierwsze klasyczne przejście Cukierkowej drogi zrobili 27.08.1982 roku Andrzej Marcisz i Władysław Vermessy. Klasyczne przejście słowackie miało miejsce w lipcu 1983 roku (Alan Formánek i Rudo Mihál). Trudności klasyczne kluczowych odcinków zostały wycenione na okolice stopnia 7.

W zeszłym roku Igor Koller postanowił uczcić jubileuszowe pół wieku od pierwszego przejścia i wspiąć się Bonbónovą cestą raz jeszcze, tym razem klasycznie:

… szukałem partnera do tej wspinaczki. W końcu namówiłem Jara Michalkę. Niestety nie udało się nam, byliśmy za wolni i po trzech wyciągach zdecydowaliśmy się zjechać. Ale to było dobre doświadczenie, dowiedziałem się, że to nasze V+, A1, [tak Koller pisze w swoim poście na FB – red.] to raczej dzisiejsze klasyczne 7. 

Nie udało się w 50. rocznicę, za to udało się w 51. Kilka dni temu Koller wrócił na Bonbónovą cestę z Martinem Krasňanským:

Wreszcie nam to wyszło! Maťo udzielił mi wspaniałego wsparcia. Na podejściu prawie mnie wniósł… Tak jak przed 51 latami, dziś, za kilka dni 73-letni, mogłem poprowadzić dwa najtrudniejsze wyciągi, tym razem klasycznie! To fantastyczna droga i całkiem poważny alpinizm.

Radości na szczycie dopełniło przypadkowe spotkanie ze znajomymi, Jarem Michalką i całą rodziną Pavola Barabáša.

Trudno było powstrzymać łzy, silne i piękne emocje! Maťo, jeszcze raz dzięki za super wsparcie!

Piękna historia, brawo Igor!

Igor Koller – krótkie bio

Wspinacz niesamowicie wszechstronny, poczynając od boulderingu, a na Karakorum kończąc!

Igor Koller urodził się w 1952 roku, z wykształcenia jest inżynierem, a wspinaczkę rozpoczął w czeskich piaskowcach, gdzie szybko osiągnął wysoki poziom i poprowadził łącznie kilkadziesiąt nowych i trudnych dróg. Wspinanie stało się jego życiem, został mistrzem sportu, instruktorem, trenerem i działaczem organizacji wspinaczkowych. Był korespondentem i pisał artykuły dla prasy w kraju i zagranicą.

Startował w zawodach wspinaczkowych, zajmując kilkukrotnie drugie miejsce w Czechosłowacji i zdobywając Puchar Słowacji we wspinaczce skałkowej w 1981 i 1982 roku. Zwyciężał w słowackich zawodach w boulderingu trzy razy, w 1981, 82 i 84 roku. W 1973 roku zajął 3. miejsce w międzynarodowych zawodach na Krymie. 

W Tatrach przeszedł ponad 130 dróg. Dokonał 19 pierwszych przejść, prowadząc nowe drogi między innymi na Małej Żółtej Ścianie i na Łomnicy. Echem odbiły się również jego pierwsze przejścia zimowe, między innymi na Zadniej Baszcie i Rogowej Grani. 

W Dolomitach poprowadził między innymi dwie nowe drogi na południowej ścianie Marmolady, w tym słynną drogę Przez Rybę (Attraverso il Pesce, pierwotnie VII+, z miejscami A4, później klasycznie IX-), która na początku lat 80. uchodziła za jedną z najtrudniejszych w Dolomitach, a później (po klasycznym przejściu zespołu Heinz Mariacher-Bruno Pederiva) stała się symbolem free-climbingu na Marmoladzie i wspinaczkową ikoną Dolomitów.

Nowe drogi prowadził w różnych zakątkach Alp, między innymi na Piz Badile, Sciora di Fuori, Piz Cengalo, Aiguille de Blaitiere czy Petite Jorasses. W Alpach dokonał dwóch głośnych pierwszych przejść zimowych: Directe Americane na Dru i północną ścianą Les Droites.

W 1977 roku w Pamirze wszedł nową drogą przez południowo-wschodnia ścianę na Pik Żukowa, kontynuując później trawers przez Pik Lenina. Przez najgorętsze lata swojej wspinaczkowej drogi był alpinistą pomysłowym i oryginalnym. Niektóre jego cele brzmią naprawdę egzotycznie, zwłaszcza, jak na tamte lata. W Górach Fańskich poprowadził nową drogę na Bodchonie, a na Jagnobie w Paśmie Hissarskim przeszedł dr. Kapitanowa. W 2004 roku poprowadził nową trudną drogę na Hainabrakk Central Tower w Karakorum.

MG

Źródła: Igor Koller FB, Lezec.cz, tatry.nfo.sk, WEGA