27 stycznia 2022 09:09

Hiszpańskie Guadalest i jego korzenie

Guadalest (Costa Blanca), a tam d’Hort. Cudownej urody sektor wspinaczkowy. Około 200-300 dróg, od kilkunastu do 80 metrów wspinania w pionowej i przewieszonej, szarej, żółtej i pomarańczowej skale, po dużych chwytach i z doskonałym tarciem. No genialne po prostu. Ale tym razem nie o wspinaniu…

Sektory są zlokalizowane pod starym średniowiecznym miasteczkiem Guadalest, a w zasadzie to odwrotnie. Na skale, miejscami prawie 100-metrowej wysokości, zostało zbudowana w okolicach VIII wieku mauretańskie rolnicze miasteczko, a chwilę później zamek. Ale po kolei.

***

Miasteczko Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Miasteczko Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Zaranie dziejów pomińmy. Jedynie interesujące jest to, że pierwotni mieszkańcy wspinali się na tutejszych ścianach.* W roku 711 potężna armia Maurów wkracza na Półwysep Iberyjski, zajmując ziemie chrześcijańskich Wizygotów. Dowodzi nimi Tarik ibn Zijad i w ciągu kilkunastu lat podbija prawie całą Hiszpanię. Dlaczego stało się to szybko, to już temat na inną opowieść. W każdym razie tak zaczyna się ponad 500-letnia historia emiratu (potem kalifatu) Kordoby.

Mniej więcej w tym czasie Maurowie zakładają wioskę-miasteczko Guadalest. Jakieś 100 lat później budują nad nim zamek Alcozaina i wieżę Crag Alcala. Miasteczko z zamkiem leży w głębokiej dolinie Guadalest (szczyty dochodzą do 1500 m n.p.m.), około 20 km od wybrzeży Costa Blanca. Dzięki łagodnemu klimatowi doliny łatwo tu uprawiać cytrusy, oliwki i migdały. Wioska (oraz inne okoliczne) szybko się bogaci. Ponieważ zbudowana została na wysokiej skale, jest łatwa do obrony. Wejść do niej można jedynie przez wydrążony w skale tunel długości 15 metrów, Wrota św. Jana (wówczas prawdopodobnie miał inną nazwę). Zamek (wówczas Alcozaina) jest praktycznie nie do zdobycia. Mauretańskie życie kwitnie, chociaż nikt jeszcze się tam nie wspina.**

Zamek nad miasteczkiem Guadalest (fot.

Zamek nad miasteczkiem Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Prawie od razu po zajęciu przez Maurów terenów hiszpańskich zaczyna się rekonkwista. Po bitwie pod Covadongą (722 r.) don Pelayo i potem jego synowie oraz potomkowie synów rozpoczynają zbożną walkę, dopóki nie wypędzą wszystkich muzułmanów (przy okazji, jak to niestety często bywa, ucierpieli też Żydzi). Zajęło im to mniej więcej 900 lat.

Ale jesteśmy w VIII wieku i przez kolejne 500 lat Guadalest to oaza spokoju. Żyzne ziemie, miły klimat, piękne widoki. Do czasu. Rekonkwista, pomimo wewnętrznych tarć pomiędzy królami i książętami hiszpańskimi, cały czas postępuje. Mniej więcej w XIII wieku, czyli po 500 latach, tereny wokół Guadalestu zostają odzyskane przez władców hiszpańskich. Zamek zdobyli rycerze Królestwa Aragonii. Co ciekawe, nowi-starzy władcy pozwalają pozostać muzułmanom (pod swoją protekcją). Maurowie powoli zamieniają się w Morysków (ochrzczeni muzułmanie), ciągle uprawiają ziemie i handlują. Ale nadal się nie wspinają.***

Miasteczko Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Miasteczko Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Zamek zmienia nazwę na Castillo de San Jose, a tunel w skale nosi teraz dumną nazwę Wrót św. Jana. Niestety, sam zamek zostaje częściowo zburzony, do czego skutecznie dokładają się dwa trzęsienia ziemi.

Po kolejnych 400 latach, w roku 1609 zamek zostaje ostatecznie zajęty przez Aragończyków, podczas tzw. wypędzenia Morysków. Ale nie wszystkich ich jednak wypędzono, sporo muzułmanów żyje w Guadaleście i okolicznych wioskach do dzisiaj. Poza przejęciem władzy w miasteczku i zamku niewiele się zmieniło. Ziemie nadal są żyzne, klimat miły i widoki piękne. Hiszpanie umieją korzystać z życia…

Malownicza dolina Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Malownicza dolina Guadalest (fot. Waldek Niemiec)

Ważną datą w historii Guadalestu są lata 60. zeszłego wieku. Pedro Notario y compaňa zaczynają eksplorować tutejsze ściany, pojawiają się linie dróg. Chciałoby się powiedzieć: nareszcie!

* nie ma na to żadnych dowodów. ale z drugiej strony: dlaczego mieliby się nie wspinać?

** na to akurat są dowody.

*** na to również są dowody.

Waldemar Niemiec
Instruktor alpinizmu PZA
Szkoła Wspinania Kilimanjaro




  • Komentarze na forum Dodaj swój wątek
    Brak komentarzy na forum