Między nauką a praktyką. Odbył się IV Kongres International Rock Climbing Research Association (IRCRA)

W ostatni weekend w samym centrum Chamonix, w bajkowej scenerii podnóża Mont Blanc, odbyła się kolejna w tym roku edycja Pucharu Świata w prowadzeniu i na czas. Towarzyska atmosfera i perfekcyjny routesetting zapewnił trzymające w napięciu widowisko dla kilkunastu tysięcy kibiców. W tym samym czasie, z dala od reflektorów, w sali wykładowej ENSA (Wyższej Szkoły Alpinizmu) odbył się czwarty Kongres IRCRA (International Rock Climbing Research Association).

***

5-dniowe spotkanie trenerów i badaczy wspinania odbyło się pod hasłem Bridge the gap between science and trainig. Pojawili się m.in.: Eva Lopez-Riviera, Hiroshi Yasui, Eric Hörst, Urs Stock, Udo Neumann, Oliver Broussouloux, Shinji Mizumura, Marc Le Menestrel, Marco Scolaris, Volker Schoeffl czy Isabelle Schoffl. Nie zabrakło także polskich specjalistów, swoimi badaniami dzielili się Krzysztof Sas-Nowosielski, Artur Magiera oraz Patryk Czermak. Napięty program kongresu obejmował tematykę z zakresu biomechaniki, fizjologii, medycyny, psychologii, socjologii, przygotowania motorycznego oraz treningu, a wspólnym mianownikiem wszystkich wystąpień było wspinanie.

Mimo wstępnie bardzo oficjalnego tonu kongresu, atmosfera szybko się rozluźniła, jednak utrzymano wysoki poziom merytoryczny prowokujący do wielu ciekawych dyskusji. Łącznie spotkało się 170 osób z całego świata, wśród których było dokładnie 170 mniej lub bardziej zaawansowanych wspinaczy.

Od pierwszego do ostatniego dnia konferencji najczęściej pojawiającym się tematem były Igrzyska Olimpijskie w Tokio 2020. Okazuje się, że rewolucyjne połączenie 3 konkurencji (wspinania na czas, boulderingu i prowadzenia) stanowi nie tylko wyzwanie praktyczne dla zawodników i trenerów. Jest także inspiracją do badań w zaciszach laboratoriów i przyczynia się do powstawania coraz większej liczby nowych obiektów na całym świecie. Po wstępnych dyskusjach na temat przyszłości dyscypliny i politycznych decyzji związanych z wkroczeniem IFSC do struktur Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (IOC), nadszedł czas na przedstawienie najświeższych badań dotyczących wspinania. Tematyka pierwszego dnia dotyczyła głównie biomechaniki wspinania. Szczególnie dużym zainteresowaniem cieszyły się najnowsze technologie 3D stosowane do analizy wspinania na czas, przedstawione przez Lionela Revereta (Francja).

Głównymi prelegentami kolejnego dnia, poświęconego tematyce medycznej, byli przedstawiciele kliniki w Bambergu tj. prof. Volker Schoeffl, dr Isabelle Schoeffl oraz Christoph Lutter.  Zabrali głos także chirurdzy dr Andreas Schweitzer ze Szwajcarii oraz dr Yasser El-Sheikh z Kanady.  Przedstawione zostały nowe metody rekonstrukcji troczków oraz najświeższe statystyki dotyczące kontuzjogenności wspinania. Ważnym punktem programu była dyskusja na temat wpływu wspinania na najmłodszych oraz coraz częściej pojawiającym się w statystykach złamaniom nasady kostnej palców. Omówiona została również konieczność długoterminowego monitoringu osób wspinających się, kontuzje mięśni glistowatych oraz uszkodzenia płytki dłoniowej.

Sesja wieczorna poświęcona została zmianom fizjologicznym występującym podczas wspinania oraz omówieniu plakatów przedstawiających wyniki badań z całego świata. Pojawiły się interaktywne narzędzia oceny i przewidywania poziomu sportowego, kalkulatory siły, kamery 3D oraz analizatory ruchu gałek ocznych. Przedstawione wyniki i narzędzia dają nadzieję na tworzenie nowych metod treningowych i jeszcze większe wyśrubowanie poziomu wspinaczkowego zawodników.

W dalszej części konferencji duży blok tematyczny poświęcony został zagadnieniom psychologii i treningu mentalnego. Szczególnie ciekawe, nagrodzone gromkimi brawami, było wystąpienie Rebeki Williams (UK) dotyczące przyczyn i sposobów radzenia sobie ze strachem przed odpadnięciem. Okazuje się, że popularna metoda kontrolowanych odpadnięć jest często najgorszym z możliwych wyborów. Głębsza analiza problemu i mechanizmów psychologicznych, kryjących się za pojawianiem się tego – w zasadzie irracjonalnego – lęku jest najskuteczniejszym sposobem na poprawę sytuacji*.

Umiejętność radzenia sobie z własnym lękiem jest wg Nicka Drapera (Nowa Zelandia – przewodniczący IRCRA) jednym z głównych czynników różnicujących wspinaczy zaawansowanych od średnio zaawansowanych. Przedstawione zostały również najistotniejsze funkcje poznawcze, które charakteryzują bardziej zaawansowanych wspinaczy. Pojawiła się analiza takich pojęć we wspinaniu, jak poczucie koherencji, flow czy mindfulness.

Największą frekwencją cieszył się jednak dzień treningowy. Głos zabrali Henry Paillasone (były trener kadry Francji), Sylvain Chapelle (aktualny trener kadry Francji we wspinaniu na czas), Udo Neumann (były trener reprezentacji kardy niemieckiej w boulderingu), Urs Stoecker (aktualny trener kadry niemieckiej), Eric Hörst (USA), Roberto Bagnoli (Włochy) oraz wyczekiwany Hiroshi Yasui (główny trener kadry Japonii).  Każdy z trenerów przedstawił w zarysie swoje koncepcje pracy z zawodnikami, każdy z nich zaprezentował inną filozofię i metodykę pracy. Wszyscy zgodzili się jednak co do tego, że nie ma w ich pracy żadnych tajemnic, a główną receptą na sukces jest indywidualizacja i dostosowanie elementów treningu do parametrów zawodnika. Podkreślali konieczność unikania kontuzji oraz stosowania zmiennych bodźców treningowych oraz skrupulatnej analizy wymagań dyscypliny.

Trener Japonii wielokrotnie zwracał uwagę na istotną rolę zespołu i treningu w grupie. Wzajemne wsparcie oraz zdrowa rywalizacja w zespole są głównymi czynnikami napędzającymi motywację do ciężkiego treningu, od jakiego Japończycy podobno nie stronią.  Bardzo ciekawym spostrzeżeniem japońskiego trenera było uznanie nowego olimpijskiego formatu za dokładne odwzorowanie idei olimpijskiej „szybciej, wyżej, mocniej”. Wg Hioshi Yasui dyscypliny wspinania na czas, prowadzenia i boulderingu są dla siebie idealnym uzupełnieniem, a zdobywców złotych medali olimpijskich będzie można ogłosić prawdziwą królową i królem wspinania.

Kolejna konferencja  IRCRA odbędzie się najprawdopodobniej zaraz po Igrzyskach w Tokio, podczas trwania paraolimpiady.

Magda Terlecka
MotionLab

*Terapia zaproponowana przez Rebekę Williams to nie „leżankowa” terapia i opowiadanie o problemach. Stosuje ona między innymi terapię behawioralną, stopniową desensytyzację i naukę relaksacji w momencie poczucia zagrożenia. Dokonała klasyfikacji cech osobowości, jakie najczęściej spotykała w swojej pracy klinicznej u wspinaczy, i zauważyła, że często lęk przed odpadnięciem wynika przykładowo z lęku przed utratą kontroli lub np. z obawy przed porażką.

Nadmierny strach jest wg niej często właśnie wynikiem braku umiejętności rozpoznawania i w pewnym sensie akceptowania własnych emocji – rozwiązaniem jest wtedy np. kontrola oddechu w stopniowo coraz trudniejszych sytuacjach w skałach oraz akceptacja przyczyny strachu. Oczywiście duża grupa wspinających to osoby, u których strach wynika z lęku wysokości i faktycznie przyczyn „technicznych”, ale to też ogromna grupa osób, dla których przyczyna leży zupełnie gdzie indziej.