Zmarł Zbigniew Skoczylas (1928-2015)

7 maja  2015 w Otwocku zmarł Zbigniew Skoczylas, taternik, alpinista, ratownik górski i zawodowy wojskowy (pułkownik) oraz działacz społeczny i państwowy.

Zbigniew Skoczylas urodził się 2 sierpnia 1928 roku w Białej Krakowskiej (obecnie część Bielsko-Białej). Taternictwo uprawiał od 1950 roku. M.in. w lecie 1953 stał się współautorem drogi-symbolu, Kantu Hakowego na Mnichu, z Janem Długoszem, Markiem Stefańskim i Andrzejem Grabianowskim (z przejściem tym wiąże się jedno z jego przezwisk wspinaczkowych, „Kanciarz”, uszczegóławiane czasem jako „Starszy Kanciarz”, dla odróżnienia od o rok młodszego brata Adama, himalaisty i autora kilku książek). Zimą m.in. w 1954 zrobił I przejście zimowe grani od Wołoszyna do Mięguszowieckiego Szczytu (towarzyszyli mu Karol Jakubowski, Andrzej Truszkowski i później Jerzy Wala, w ramach alpiniady zimowej). Uczestniczył w polskiej wyprawie w Alpy 1957 roku, podczas której brał udział w słynnej międzynarodowej akcji ratunkowej na północnej ścianie Eigeru (w której uratowano Claudio Cortiego).

Dla wspinaczy przede wszystkim był postacią przez pół wieku niesłychanie wrośniętą w środowisko taternickie począwszy od lat 1950 i znaną z licznych działań organizacyjnych, osobą zorientowaną, „żywym świadkiem wydarzeń” oraz nośnikiem, a często i obiektem smakowitych historii, legend i żartów. Jego tubalny głos – bardzo przydatny organizacyjnie – na całe dekady wrósł w krajobraz polskiego środowiska wysokogórskiego.

Przez blisko 20 lat udzielał się w organizacji bazy tarzańskiej PZA i Radzie Funduszy Społeczych PZA, walnie przyczynił się do uporządkowania i modernizacji bazy taternickiej w Tatrach. W tym osobiście kierował  obozowiskami taternickimi (taboriskami) w Tatrach, w 1980 w Morskim Oku i od 1982 na Hali Gąsienicowej, które za jego czasów przeżyły pierwsze remonty i usprawnienia (np. wprowadził na tabory prysznice i niezależne ujęcia wody, znormalizowane podesty i wiaty). W końcówce lat 1980 zainicjował i prowadził wraz z żoną Bogną „Spotkania Oldboyów” na obozowisku na Rąbaniskach. Wniósł także wkład w unormowanie stosunków środowiska wspinaczkowego z parkiem narodowym.

Był wiceprezesem zarządów: Klubu Wysokogórskiego w 1957-62  (gdy był on strukturą ogólnopolską) i Polskiego Związku Alpinizmu w latach 1979-85, W 1995 został członkiem honorowym PZA (w parze z Andrzejem Paczkowskim, kończącym 21 lat prezesury). W roku 1978 krótko kierował KW-Warszawa. Od 1974 roku stał się członkiem Tatrzańskiej Grupy GOPR, w akcjach ratunkowych pomagał już wcześniej. W latach 1985-87 był prezesem Towarzystwa Ochrony Tatr.

W armii służył od 1949 roku, m. in. w 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznio-Desantowej, utworzonej w 1957 roku z inicjatywy generała Józefa Kuropieski, z wykorzystaniem wiedzy i oficerów 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.  W 1979 roku odszedł ze służby wojskowej na własną prośbę w stopniu podpułkownika. W latach 1980–1981 był doradcą NSZZ „Solidarność”. W latach 1990-91 objął nowoutworzone stanowisko Pełnomocnika Ministra Spraw Wewnętrznych do Spraw Uchodźców, na którym kierował tworzeniem od podstaw systemu ochrony uchodźców, jaki dotąd nie istniał w Polsce i naszym regionie Europy.

Od sierpnia 1991 pełnił funkcję doradcy ministra spraw wewnętrznych ds. migracji. W latach 1992-1994 był dyrektorem Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. W latach 1998–2000 kierował Gabinetem Politycznym w MON, do 2001 roku był doradcą 4 różnych ministrów obrony. W 2008 i 2009 był nominowany przez polski oddział Biura Wysokiego Komisarza ONZ do Spraw Uchodźców (UNHCR) do Nagrody Nansena, przyznawanej za działalność na rzecz ochrony uchodźców w świecie.

Oprac. Grzegorz Głazek przy współpracy Redakcji
M.in. na podstawie: WEGA t. 6, pl.wikipedia.org, nyka.home.pl, pza.org.pl

Linki o mniej znanej działalności pozagórskiej:

1. O pracy nad przygotowaniem Polski na problem uchodźców
2. Wideo, opis września 1939 (miał 11 lat)
3. Opis problemów z Obiadem Drawskim w wojsku