Najtrudniejsze drogi wspinaczkowe świata A.D. 2014 – zmiana dokonana

Nadszedł czas na tradycyjne zestawienie najtrudniejszych dróg skałkowych na świecie. Od poprzedniego opisu najwyższych szczebelków wspinaczkowej skali minęły prawie dwa lata. Był to okres pełen przełomowych przejść, który można podsumować jednym słowem, a zarazem nazwą jednej z dróg – zmiana (Change). 

Adam Ondra na górnym kruksie na „Change” (fot. Petr Pavlícek)

Autorem tytułowej zmiany jest oczywiście Adam Ondra. Pod koniec 2012 roku Czech wytyczył pierwszą oficjalną i niekwestionowaną 9b+, drogę Change w jaskini Hanshallaren, we Flatanger. Przejściem tym Ondra symbolicznie zdetronizował Chrisa Sharmę, którego „panowanie” rozpoczęło się od czasu poprowadzenia w 2001 roku słynnej Realization 9a+. Przez ponad dekadę to właśnie Sharma przekraczał barierę tego, co „niemożliwe”, wytyczając kolejne „king lines” o trudnościach 9a+ i 9b (w tym okresie wytyczył aż pięć 9b).

Chris Sharma na „La Dura Dura” 9b+, ten pojedynek Amerykanin przegrał, ale w wielkim stylu! (fot. instagram.com/chris_sharma)

Symboliczną i bezpośrednią dogrywką w tej „rywalizacji” była wielomiesięczna walka Sharmy i Ondry na La Dura Dura, projekcie udostępnionym przez Amerykanina. Śledzony przez media pojedynek na swoją korzyść rozstrzygnął na początku 2013 roku właśnie Ondra. Zdaniem Czecha droga jest trudniejsza od Change, niemniej cały czas mieści się w stopniu 9b+. Co prawda Sharma miesiąc później udowodnił swoją klasę i poprowadził La Dura Dura, ale pałeczkę pierwszeństwa musiał oddać młodszemu koledze. Notabene, wydaje się, że do pełnego rozprawienia się z historycznym dorobkiem Sharmy młodemu Czechowi brakuje prowadzenia wspomnianej wcześniej Realization…

Chris Sharma i Adam Ondra (fot. instagram.com/chris_sharma)

Obraz tego, co obecnie we wspinaniu skałkowym z liną jest najtrudniejsze oraz tego, kto tak naprawdę rozdaje tu karty, daje poniższa tabelka:

Stopień 9b, czyli na horyzoncie brak pretendentów

Jak daleko Ondra i Sharma odjechali pozostałym zawodnikom pokazuje kronika stopnia 9b. W ostatnich dwóch latach nie pojawił się żaden (!) inny wspinacz na tak trudnej drodze, natomiast Ondra i Sharma dopisali do swoich kajecików kolejne drogi 9b. W historii wspinania na 9b zapisało się tylko 6 wspinaczy (a jedynie przy czterech nie jest potrzebna gwiazdka objaśniająca wątpliwości dotyczące przejść):

• Adam Ondra (9 dróg),
• Chris Sharma (6 dróg),
• Dani Andrada (2 drogi)
• Fred Rouhling [*] (1 droga),
• Bernabé Fernández [**] (1 droga),
• Magnus Midtboe (1 droga).

* Droga Akira budzi poważne wątpliwości. Po pierwsze Akira to tak naprawdę długi boulder w 20-metrowym dachu, który pokonuje się bez asekuracji. Dopiero końcówkę, wycenianą na 8a, kończy się z liną. Po drugie droga jest w dużym stopniu spreparowana, część chwytów jest wzmocniona klejem. Po trzecie droga znajduje się na terenie prywatnym, który praktycznie jest teraz niedostępny dla wspinaczy. Mimo to Daniemu Andradzie udało się przystawić do Akiry. Nie zdołał dokonać powtórzenia drogi, ale podobno znalazł łatwiejszy patent na kluczowe miejsce w dachu i według niego całość może mieć obecnie nie 9b, lecz 9a+. Dodatkowo Andrada twierdzi – „Gdy Rouling robił tę drogę, było tam troszkę więcej chwytów. Potem ktoś podziałał tam młotkiem i zrobiło się trudniej. Droga poprowadzona przez Roulinga mogła mieć na oko około 8c+” [Góry, nr 12 (127), 2004]. Ważny tekst, w sumie broniący Rouhlinga i jego przejścia można znaleźć na Climbingu.

** Z Chilam Balam wiążą się również kontrowersje. Bernabé Fernández wycenił drogę na 9b+, co już wywołało burzę. Ale ponadto, ponieważ autor nie wykazał chęci poparcia swojego przejścia dowodami, wielu kwestionuje to prowadzenie, patrz Chilam Balam – historia zaginionego asekuranta, ale nie tylko. Kwestia wyceny wyjaśniła się w 2011 roku. Odpowiedź dał Adam Ondra, który w kwietniu powtórzył Chilam jako pierwszy (i jak na razie jedyny), oceniając trudności na 9b – patrz: rozmowa, jaką przeprowadziliśmy z Adamem po przejściu Chilam Balam.

Stopień niżej – na 9a+ wielu chętnych nie widać…

W ostatnim zestawieniu (zrobionym 2 lata temu) w aktywnej czołówce wspinaczy – czyli takich, którzy mają w  opisywanym okresie 9a+ na koncie – mieliśmy 11 zawodników. W ostatnich dwóch latach do łańcucha na 9a+ było w stanie wpiąć się zaledwie 13 zawodników! W tym czasie powstało 11 nowych dróg w tym stopniu.

A patrząc na stopień 9a+ historycznie, to dróg o trudnościach 9a+ (lub pretendujących do tego miana) mamy obecnie 47. Niecała połowa z nich (19) ma trudności potwierdzone powtórzeniem. Najpopularniejsza z nich to La Rambla Extension – aż 10 powtórzeń. Moja prognoza sprzed dwóch lat, że to La Rambla… obejmie prowadzenie w liczbie powtórzeń sprawdziła się w 100%. Chętnych do powtórzenia Realization, na której miał miejsce obryw, jest obecnie mniej (choć Enzo Odo, który zrobił sławną linię Chrisa Sharmy w nowej wersji, nie zmienił wyceny, to faktem jest, że od 2010 roku ta droga nie miała przejścia).

Elitarny klub 9a+ jest naprawdę wąski, liczy 39 osób, ale na dzisiaj takie trudności jest w stanie pokonać jedynie 12 wspinaczy! Przez ostatnie dwa lata do tego grona udało się doszlusować zaledwie 6 zawodnikom (Sébastien Bouin, Alexander Megos, Andrew Palmer, Paul Robinson, Sangwon Son, Dmitrij Szarafutdinow). Czy wśród nich znajduje się wspinacz, który będzie w stanie dogonić Ondrę i Sharmę?

Alexander Megos na „Estado critico” 9a OS, Siurana (fot. Miguel Catita)

Dwa lata temu typowałem młodego Enzo Odo. Francuz jednak postanowił rozwijać się w wielu dziedzinach wspinaczki (góry, także zimą, wielowyciągówki, trad) i na razie wydaje się, że nie mamy co liczyć na jego wejście w stopień 9b. Obecnie naturalnym kandytatem wydaje się być Alexander Megos, który trudności 9a i 9a+ pokonuje z ogromną łatwością, wystarczy wspomnieć o jego przejściu OS na Estado critico 9a.

Czy 9a to dalej trudno?

W okresie ostatnich dwóch lat niewiele się zmieniło. Analiza wpisów na 8a.nu pokazuje, że pokonanie 9a nadal oznacza, że zawodnik znajduje się w szerokiej czołówce wspinaczkowej. W okresie ostatnich 12 miesięcy wg bazy 8a.nu takie trudności pokonało 28 zawodników (w tym 4 Polaków – Adrian Chmiała, Łukasz Dudek, Mateusz Haładaj i Piotr Schab). Ostrożnie zakładając, że zaledwie 1/3 wspinaczy z czołówki wpisuje swoje przejścia, można oszacować aktualną liczbę aktywnych klubowiczów stopnia 9a i wzwyż na około 100 osób. Tym bardziej trzeba docenić ubiegłoroczne przejście Mateusza Haładaja, który prowadząc Ciudad de Dios 9a/a+, zrobił kolejny krok w kierunku elitarnego grona 9a+.

• Najtrudniejsze drogi wspinaczkowe świata A.D. 2014 – zmiana dokonana
• Najtrudniejsze drogi A.D. 2012 – stagnacja?
• Najtrudniejsze drogi A.D. 2011
• Co znaczy najtrudniejsze A.D. 2010?
• Co znaczy Najtrudniejsze?

Mysza