Topo, Słowacja, Słowacki Raj



	Topo:Słowacja
	Słowacki Raj

Opracowanie: Robert Porzycki "Porzyc", Marcin Tasiemski "Krecik"

Pobierz prewodnik w wersji PDF.

Tekst ukazał się w 114 numerze Gór.

Park Narodowy Słowacki Raj znajduje się we wschodniej części Słowacji. W roku 1964 został uznany za teren chroniony, a w 1988 decyzją władz Słowackiej Republiki został przemianowany na Park Narodowy. Rozciąga się na powierzchni 19 763 ha, a jego ochronna otulina ma 13 011 ha. Pierwotnie cały teren obecnego parku był jednolitą płaszczyzną, którą stopniowo biegi rzek oraz potoków pocięły na kilka mniejszych i większych płaskowyżów. Mniejsze potoczki w ciągu tysięcy lat wytworzyły w Słowackim Raju charakterystyczne wąwozy z wodospadami.

Z roku na rok rośnie zainteresowanie wspinaczką lodową w naszym kraju. Właściwie poza Tatrami nie ma gdzie uprawiać tej trudnej dyscypliny. Jest kilka lodospadów w rejonach Beskidów (wymagany duży mróz), Międzygórza i na Dolnym Śląsku, lecz jest to kropla w morzu potrzeb. Zarówno Tatry jak i kotły Dolnego Śląska zagrożone są lawinami, dlatego też rewelacyjną alternatywą wspinania w lodzie jest Slowacki Raj. Jest to fantastyczny rejon do stawiania pierwszych kroków w lodzie, ale także miejsce dla doświadczonych wspinaczy, którzy na kilku lodach będą się musieli wykazać znacznymi umiejętnościami. Dodatkowym plusem tego rejonu jest zalesienie, dzięki czemu nie występują na nim lawiny.

Oddajemy w Wasze ręce przewodnik po Słowackim Raju (będąc na miejscu, lepiej nie podawać polskich nazw ani nie odmieniać nazw słowackich, bo się nie dogadacie). Trzeba przyznać, że nazwa Słowacki Raj jest adekwatna do tego, co natura utworzyła w tym miejscu. Możemy tu spotkać różnorakie formy lodowe, zaczynając od krótkich połogich i litych formacji lodowych, przez filigranowe pionowe "organy" przemieszane z "kalafiorami", a kończąc na ponadstumetrowych "naciekach", przeważnie pionowych z rzadkimi miejscami odpoczynkowymi.

Jednym z dodatkowych atutów tego rejonu jest możliwość cotygodniowych obserwacji form lodowych - możemy zauważyć, jak ten sam lód rośnie i maleje, jest lity albo zapowietrzony, twardy jak szkło lub miękki jak masło, jednym razem wyciśnie z nas ostatnie poty, a następnym puści bez najmniejszego problemu. Opisane przez nas lody zmieniają się z godziny na godzinę, z tygodnia na tydzień, z roku na rok. Spowodowane jest to różną ilością opadów i ilością łojantów. Z samego rana wymagający trudny lód po kilku godzinach "obróbki" bez problemu puszcza na żywca nawet początkujących, aby po krótkim czasie ponownie odrodzić się w postaci budzącej szacunek. Przewodniki, które znajdują się aktualnie na rynku, opisują zalety Słowackiego Raju w lecie, informując tylko i wyłącznie o wodospadach, które zimą nie zawsze zachęcają do załojenia, natomiast zupełnie ignorują namoknięte zbocza, które przeistaczają się w poważne problemy lodowe. Przewodnik napisany jest na podstawie własnych doświadczeń - wszędzie byliśmy osobiście.

Organizujemy wyjazdy partnerskie, kontakt: tasiemski@man.pl.

Jeśli chcesz się szkolić zaglądnij na www.rymanow.tom.pl/alpinizm/

Informacje praktyczne

SPRZĘT
Podstawą komfortu fizycznego i psychicznego podczas wędrówek i wspinania jest odpowiedni ubiór i wyposażenie. W tym wypadku na zakupach nie wolno oszczędzać. Proponujemy bieliznę antypotną, bluzy z polaru, spodnie i kurtkę z nieprzemakalnego materiału (najlepiej wszystko z końcówką tex). Niezbędne są: czapka, grube rękawice i cienkie polarowe rękawiczki. Podstawą wspinania w lodzie są raki, najlepiej dwunastozębne atakujące (pionowe zęby), inne też trzymają, tylko trzeba bardziej uważać, czekany (dziaby) i kask. Nie zapomnijcie zabrać czołówki, ponieważ powrót po zalodzonych drabinkach w nocy może okazać się nie lada problemem. Proponujemy ubiór w kolejności: stopy - skarpety wysokie bawełniane, buty plastikowe, raki; nogi - spodnie z polaru, spodnie wiatro/wodoszczelne, ochraniacze na buty pod kolana na głęboki śnieg; korpus - koszulka antypotna, bezrękawnik polarowy, bluza polar i kurtka wiatro- i wodoszczelna; ręce - lekkie rękawiczki na podejście, nieprzemakalne na wspin, dziaby; głowa - kominiarka i kask.
WYŻYWIENIE
Generalnie z jedzeniem lepiej liczyć na siebie. Wjeżdżając do Popradu, po prawej stronie stoi gigant TESCO czynny non stop. W środku można kupić ciepłego smażonego kurczaka, kiełbaski, boczek i przeróżne sałatki. Na Klaśtorisko jest schron, gdzie można coś zjeść na gorąco.
POŁOŻENIE
Słowacki Raj znajduje się pomiędzy 48° 50 i 48° 58 szerokości geograficznej północnej oraz 20°10i 20°32 długości geograficznej wschodniej na Słowacji. Na północy Słowacki Raj graniczy z częścią Kotliny Hornadzkiej, na południe z Rudawami Słowackimi, a na zachód od Słowackiego Raju rozpościera się część Niżnych Tatr. Słowacki Raj jest parkiem narodowym, którego siedziba znajduje się w Nowej Wsi Spiskiej.
DOJAZD
Podajemy dojazd z przejścia ŁYSA POLANA przez STARY SMOKOVEC. Od granicy należy jechać główną drogą do skrzyżowania w Tatrzańskiej Kotlinie, gdzie skręcamy na Stary Smokovec i dalej wzdłuż Tatr, należy lekceważyć wszystkie drogowskazy na Poprad i wyszukiwać po lewej stronie CENTRUM SPORTU, a po prawej POLSKA RESTAURACJA (menu po polsku, jedzenie OK) - od teraz trzeba być czujnym. Na pierwszym skrzyżowaniu po lewej stronie będą tory kolejowe, należy przejechać po nich w kierunku na Poprad. Teraz już prosto w dół. Uwaga na Poprad - jest kiepsko oznakowany. Kierować się na drogę nr 18, kierunek PRESOV. Po pokonaniu Popradu, po dojechaniu do miejscowości HÓRKA, skręca się w prawo na HRABUŚICE, SPIŚSKY ŚTIAVNIK, potem krętą główną drogą, mijamy wiadukt kolejowy. Na rozwidleniu skręcamy w lewo na HRABUŚICE, BETLANOVCE (mamy pierwszeństwo, ale lepiej uważać), następnie w lewo na HRABUŚICE, a potem w prawo na BETLANOVCE. Przejeżdżamy przez BETLANOVCE i skręcamy w prawo na STRATENA, mijamy mostek i po 700 metrach zjeżdżamy z drogi w lewo do PODLESOK na parking.
BAZA NOCLEGOWA
PODLESOK - baza noclegowa (++421-53-4299165 recepcja, ++421-53-4299163 fax, slovrajbela@stonline.sk). Należy zarezerwować chatę, w weekend mogą być kłopoty z wolnym miejscem. Polecamy Chata Javorina. Ilość chat - 12. Cena za nocleg 220 SK. W każdej chacie są 3 łóżka na górze i 2 na dole, toaleta, umywalka i prysznic z ciepłą wodą. Uwaga, woda ma się lać non stop, nie wolno jej zakręcać. Ogrzewanie jest wyłączane dwa razy dziennie, rano i wieczorem, wtedy najlepiej zrobić kilkaset przysiadów.
KLASTORISKO - pierwsze schronisko turystyczne powstało tu w roku 1923. Na Klaštorisku znajdują się ruiny klasztoru kartuzjańskiego z przełomu XIII i XIV wieku, obecnie w rekonstrukcji. BAZA TURYSTYCZNA: domki campingowe, restauracja, stacja górskiego pogotowia, tel. wspólny: (053) 449-3307. DOJŚCIE: najlepiej podejść z PODLESOK, do wyboru 4 szlaki, łagodna jest kombinacja - niebieskim, a potem zielonym. BAZA NOCLEGOWA: spartańska, chatki rozstawione na polanie oferują jedynie ciepło, łóżko z pościelą i suchą miednicę. Dyskomfort noclegu refunduje położenie. REŚTAURACIA: czynna jest oficjalnie w godzinach 8-20, można tu smacznie zjeść i zaspokoić pragnienie. Uwaga - wolno jeść i pić tylko to, co kupimy na miejscu. W niedzielę, jeżeli nie otworzyli na czas, trzeba zapukać z boku do recepcji. W tygodniu może się zdarzyć, że nikogo nie ma, bo - dowcipnisie - pojechali na dół po zapasy. Wieczorami przekształca się w integracyjną świetlicę, gdzie wszyscy, na początku w małych grupach i przy małym co nieco, dzielą się wrażeniami załojonych lodów, a po godzinie bariery językowe zostają definitywnie zniesione i cała REŚTAURACIA drży w posadach od gromkiego śpiewu. W świetlicy cisza nocna nie obowiązuje, ponieważ do najbliższej chatki jest 150 metrów.

UWAGA! Udostępnione do wspinania są doliny SUCHA BELA i SOKOLIA DOLINA, w pozostałych obowiązauje zakaz pod karą grzywny.

Doliny