17 lutego 2012

Śmierć wybitnych norweskich alpinistów

W artykule przedstawiającym nominacje do Złotego Czekana, wspomniano o wypadku śmiertelnym, jakiemu uległ jeden z norweskich alpinistów nominowanych do tej prestiżowej nagrody. Szczegóły wypadku opisują strony internetowe BMC i amerykańskiego czasopisma "Alpinist".

Björn-Eivind Aartun w Kuluarze Japońskim na Denali
(fot. Colin Haley)

Wypadek wydarzył się na ścianie Kjerag, wznoszącej się nad fiordem Lysefjord w południowo-zachodniej Norwegii. Podczas próby wytyczenia nowej lodowej drogi na tej 900-metrowej ścianie śmierć ponieśli dwaj wybitni alpiniści norwescy - Björn -Eivind Aartun i Stein-Ivar Gravdal. Gdy nie powrócili w wyznaczonym terminie - 10 lutego - patrol helikopterowy zlokalizował ciała wspinaczy wiszące na linie; nie dawali znaku życia, a obfite ślady krwi były widoczne na lodzie poniżej. Przyczyną tragedii był prawdopodobnie obryw lodowy.

O wypadku tym dowiedziałem się z korespondencji od zamieszkałego w Calgary Andrzeja Sławińskiego. Zarówno on, jak i jego syn Rafał Sławiński, znali Björna-Eivinda Aaartuna. Spotkali go w 2010 roku na Alasce pod Denali (Mt McKinley).

45-letni Björn-Eivind wspinał się od 1987 roku głównie w skale, a stosunkowo niedawno dał się poznać jako wybitny alpinista. Jego przejścia lodowe i mikstowe w Norwegii przyniosły mu wyróżnienia Norweskiego Klubu Alpejskiego. Od roku 2007 Björn-Eivind wspinał się intensywnie w Patagonii, powtarzając szereg znanych i wysoko ocenianych dróg, jak również prowadząc nowe drogi. Jego droga z ostatniego sezonu - Venas Azulas na Torre Egger wyróżnia się wyjątkowymi trudnościami i elegancją linii.

Jego partner Stein-Ivar Gravdal był znany jako wybitny wspinacz bigwallowy, przeszedł m.in. północną ścianę Ulvetanna na Antarktydzie oraz dokonał drugiego kompletnego przejścia norweskiej drogi na Great Trango Tower w Karakorum (VII, 6b, A4, 1500 m).

Andrzej Sławiński pisze:

W czerwcu 2010 roku Björn-Eivind Aartun wraz z czołowym amerykańskim wspinaczem Colinem Haley'em, wytyczyli w alpejskim stylu nową drogę "Dracula" (M6R, AI 4+, A0, 3170 m) na południowej ścianie Mount Foraker na Alasce. Właśnie w czasie ich przygotowań do Forakera, a "po drodze" do próby ustanowienia najkrótszego czasu na drodze Cassina na Denali, skrzyżowały się nasze ścieżki.

Björn i Colin założyli bazę w tzw. "czternastce" tj. w obozie na 14200 stóp (ok. 4300 m, na popularnej drodze na Denali. My, czyli Andrzej i Rafał Sławińscy, wybraliśmy się na "rodzinną" wyprawę w góry Alaski. Włócząc się w ramach aklimatyzacji po lodowcu w "czternastce" z kubkiem barszczu w ręku (made in Winiary) natknęliśmy się na Colina, którego Rafał poznał uprzednio gdzieś w kanadyjskich Górach Skalistych. No i zaczęła się rozmowa, kosztowanie czerwonego barszczu (bardzo Björnowi smakował), a w przerwach działalności górskiej Rafał i Björn rozgrywali turnieje szachowe.

Okazało się, ze Björn miał ze sobą figurki szachowe, a na piance "therma-rest'u" wymalowaną szachownicę. Było milo, serdecznie, wesoło, i jeżeli mnie pamięć nie myli, to szachowe pojedynki były bardzo wyrównane. A teraz, skromny, po skandynawsku powściągliwy, a mimo to serdeczny i przyjacielski Björn-Eivind stał się już historią...

Linia drogi Dracula na południowej ścianie Mt Foraker
(fot. Colin Haley)

Janusz Kurczab

Źródła: inf. własna