19 listopada 2011

Książka o polskim alpinizmie nagrodzona w Wielkiej Brytanii

Prestiżową nagrodę Boardman Tasker Prize za rok 2011 zdobyła książka Freedom Climbers kanadyjskiej pisarki i animatorki kultury Bernadette McDonald. Decyzję tę ogłosił 18 listopada podczas Kendal Mountain Festival przewodniczący jury - Barry Imeson.

Autorka i nagrodzona książka (fot. Banffcentre.ca)

Kilka tygodni wcześniej ta sama książka zdobyła główną nagrodę - Grand Prize - podczas festiwalu w Banff (Banff Mountain Film and Book Festival) w Kanadzie. Jak można przeczytać na stronie festiwalu w Banff:

"Freedom Climbers" to napisana z pasją i literackim talentem opowieść o inspiracji, przygodzie, polityce, cierpieniu i śmierci. Jest to opowieść o grupie niezwykłych polskich poszukiwaczy przygód, która pojawiła się w czasach opresji po II wojnie światowej, by stać się wiodącą w świecie wspinaczy himalajskich.

Mieszkając w ponurej, zniszczonej wojną rzeczywistości, z pozoru bez nadziei na stworzenie sensownego życia, ci ciekawi świata, zmotywowani i wykwalifikowani alpiniści stworzyli własne podstawy wolnorynkowej gospodarki pod nosem ich komunistycznych bossów i wspięli się własną ścieżką ku wyzwoleniu.

Kiedy Bernadette McDonald rozpoczęła badania jednego z najbardziej niezwykłych epizodów w historii nowoczesnej wspinaczki - historii polskiego wspinania w Himalajach w latach 1970 - 1990, stanęła przed labiryntem mało znanych źródeł, z których tkała opowieść bez początku i oczywiście bez końca. Z tych miazmatów powstała jedna z najciekawszych książek na temat alpinizmu, jakie pojawiły się w ostatnich latach: energiczny, żywy i z wielką wrażliwością nakreślony portret czasów i niezwykłych postaci, którym tak wiele udało się osiągnąć w górach.

Bernadette McDonald (1951) była założycielem, a ostatnio jest wiceprezesem Działu Kultury Górskiej w Centrum w Banff. Przez prawie 20 lat sprawowała funkcję dyrektora Festiwalu Filmów Górskich w Banff. Jako członkini założycielka Międzynarodowego Stowarzyszenia Filmu Górskiego została zaproszona jako mówca przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2001 roku, aby zainaugurować Międzynarodowy Rok Gór. W 2006 roku otrzymała w Szwajcarii prestiżową nagrodę Księcia Alberta za wkład w rozwój światowej społeczności górskiej.

Wracając do nagrody Boardman Tasker Prize. Celem jej jest upamiętnienie Petera Boardmana i Joe Taskera, wybitnych brytyjskich alpinistów, którzy zaginęli 17 maja 1982 roku na niezdobytej północno-wschodniej grani Everestu. Spuścizna Boardmana i Taskera to nie tylko wielkie wyczyny na Evereście, Kangczendzondze, Dunagiri, Kongur i Changabangu, w większości dokonane w stylu alpejskim, ale również książki, które napisali.

Boardman Tasker Prize została ustanowiona w 1983 roku przez rodzinę i przyjaciół obydwu alpinistów i co roku jest przyznawana autorom najciekawszej książki z dziedziny literatury górskiej. Powołano specjalną fundację The Boardman Tasker Charitable Trust, która zajmuje się promocją literatury poprzez nagradzanie dzieł literackich tematyką związanych z górami. Każdego roku fundacja powołuje niezależne jury, które zajmuje się oceną dzieł zgłoszonych do nagrody.

Wśród dotychczas nagrodzonych książek znajdują się m.in. Touching the Void Joe Simpsona (1988), Elusive Summits Victora Saundersa (1990), Psychovertical Andy Kirkpatricka (2008) i Beyond the Mountain, Steve House'a (2009).

Polskich czytelników powinna zainteresować wiadomość, że książka Freedom Climbers, oryginalnie wydana przez kanadyjskie wydawnictwo Rocky Mountain Books, została przetłumaczona na polski i na początku grudnia ukaże się nakładem wydawnictwa Agora S.A.

Janusz Kurczab

Źródła: boardmantasker.com, banffcentre.ca, activelifedvd.pl