26 kwietnia 2011

Śmierć sławnego Szerpy

W niedzielę 24 kwietnia w wieku 79 lat zmarł w swoim domu w Dardżylingu Nawang Gombu, jeden z najsławniejszych Szerpów w historii himalaizmu.

New Delhi 2005. Nawang Gombu otrzymuje Tenzing Norgay National Adventure Award z rąk Prezydenta Indii Dra Abdul Kalama (fot. Sandeep Saxena)

Urodził się w małej tybetańskiej wiosce Minzu. Jako młody chłopiec pobierał nauki w sławnym klasztorze Rongbuk pod Everestem, jednak dosyć szybko jego rodzina przeniosła się do Nepalu.

Wiosną 1953 roku mając 21 lat był najmłodszym uczestnikiem zdobywczej wyprawy Johna Hunta na Everest. Znalazł się tam za sprawą sirdara wyprawy Tenzinga Norgaya, był bowiem jego siostrzeńcem. W czasie tej wyprawy osiągnął Przełęcz Południową. Za zasługi przy zdobywaniu najwyższego szczytu świata został odznaczony "Medalem Tygrysa" oraz Medalem Koronacyjnym Królowej Elżbiety II. Miał jeszcze kilka innych odznaczeń, m.in. w 2005 roku prezydent Indii za całokształt działalności przyznał mu "Tenzing Norgay National Adventure Award".

Prawdziwą sławę zdobył jednak w połowie lat 60. Podczas amerykańskiej wyprawy na Everest, prowadzonej przez Normana G. Dyhrenfurtha, w dniu 1 maja 1963 roku dotarł do wierzchołka szczytu świata. Był tam dopiero drugim Szerpą, po swoim legendarnym wuju. Jego towarzyszem był Jim Whittaker, który tym samym dokonał pierwszego amerykańskiego wejścia.

W 1965 roku Nawang Gombu wziął udział w indyjskiej wyprawie na Everest, kierowanej przez kpt. Mohana S. Kohli. 20 maja 1965 wraz z kpt. A. S. Cheema wszedł na wierzchołek w pierwszej dwójce szturmowej. Stał się w ten sposób pierwszym człowiekiem, który dwukrotnie stanął na najwyższym szczycie świata. Inne zdobyte przez niego szczyty to m.in. Saser Kangri, Nanda Devi, Shisha Pangma i Cho Oyu.

W 1954 roku Tenzing Norgay założył w Dardżylingu znany 'Himalayan Mountaineering Institute, w którym później Nawang Gombu był instruktorem. Gdy Tenzing przeszedł na emeryturę, Nawang Gombu został jego dyrektorem. Początkowo pełnił funkcję Field Director, a później do końca życia był Business Director, czyli odpowiednikiem naszego dyrektora do spraw handlowych czy finansowych.

Latem 1967 roku wraz dwoma innymi bohaterami indyjskiej ekspedycji - kierownikiem M.S. Kohli (który był już wtedy komandorem) oraz jego zastępcą pułkownikiem N. Kumarem Nawang Gombu został zaproszony do udziału w Międzynarodowym Obozie Alpinistycznym w École National de Ski et d'Alpinisme w Chamonix. Na tym samym obozie wraz z Maćkiem Kozłowskim reprezentowaliśmy Klub Wysokogórski i mieliśmy okazję poznać całą trójkę.

Do dziś mam w domu list od Nawanga Gombu, w którym prosi o informacje na temat działalności polskiego alpinizmu z zamiarem zamieszczenia ich w roczniku wydawanym przez Himalayan Mountaineering Institute.

Janusz Kurczab

Źródła: Nepal.com, The Hindu.com