Za sprawą Jerzego Porębskiego, autora projektu ActiveLife DVD, przybliżamy sylwetkę i plany Dariusza Załuskiego, himalaisty i filmowca.
Dariusz Załuski
Jerzy Porębski (activelifedvd.pl): Wiele filmów, wiele nagród, wiele ekspedycji. Kamera się nie zestarzała?
Dariusz Załuski: Wręcz przeciwnie, zaczynam podejmować inne tematy, również poza górskie. Przykładem jest np. film "Moje Camino" o pielgrzymce do Santiago de Compostella, czy "Durga Pudźa (Puja)" o Święcie bogini Durga w Kalkucie. Myślę, również o następnych.
Festiwale filmowe bardzo się różnią, który z nich jest Ci bliski? Nie chodzi mi o prestiż nagród, ale o klimat samego festiwalu.
Mimo wszystko najbardziej lubię Lądek Zdrój, bo szczerze mówiąc dzięki temu festiwalowi rozpocząłem moją przygodę z filmowaniem. Na świecie duże wrażenie zrobił na mnie festiwal w Banff ze względu na jego skalę oraz piękne położenie w Górach Skalistych. W Europie chyba Teplice nad Metuji, super klimat.
Do której Nagrody masz największy sentyment?
Największą radość sprawiła mi Nagroda Grand Prix na Festiwalu w Krakowie za "Annapurnę na lekko".
Kadr z filmu "Annapurna na lekko"
Kiedyś Krzysiek Wielicki powiedział mi, że prowadząc wiosenny trekking na Kala Pattar spotkał starszego, siwego mężczyznę obserwującego Everest Base Camp. Zamyślonym człowiekiem okazał się być Chris Bonington. Przywitali się i Chris ciągle patrząc na Base Camp powiedział: "Urodziliśmy się we właściwym czasie". Góry się zmieniają, komercjalizują, co tym sądzisz?
Góry moim zdaniem się nie zmieniają, ale czasy na pewno tak. Zmienia się podejście do wspinaczki. Jesteśmy bardziej niecierpliwi. Nie mamy czasu. Chcemy osiągnąć sukces szybko i jak najłatwiej. Przez to nastąpiła tzw. komercjalizacja wypraw himalajskich. Myślę, że ta zmiana dotyczy bardziej Polaków, niż np. Amerykanów, którzy od dawna mieli podobne podejście. To my się amerykanizujemy. Coraz trudniej jest znaleźć samotność pod ośmiotysięcznikami, chyba że się tam wybierzemy zimą...
Załóżmy, że nie jesteś filmowcem, nie masz kamery, nie masz aparatu fotograficznego, jedziesz w góry, co z nich przywieziesz?
Po prostu lubię góry. Dobrze się tam czuję i zazwyczaj przywożę pomysły na kolejne wyjazdy.
Utrwaliłeś na taśmie kawał historii. Co wspominasz najlepiej a co najgorzej?
Najgorzej wspominam próbę ataku w zimie na Shisha Pangmę, a z kolei jestem najbardziej dumny z nakręconych wtedy zdjęć. Było chyba -45 stopni i strasznie wiało. Bardzo miło wspominam wejście na balkon na Everest, o świcie w drodze na szczyt.
Wymarzony film będzie o...?
Chyba jednak o górach.
A plany górskie? Masz perspektywę roku czy dłuższą?
Planuję tylko najbliższą wyprawę, tzn. K2 w czerwcu. Na każdej wyprawie człowiek sam się sprawdza, czy może jechać na następną i powoduje to brak dłuższej perspektywy w planowaniu.
Wybierasz się na K2, jak zawsze z kamerą i z przyjaciółmi. To dla odmiany kultura islamu. Już wiesz o czym będzie film, czy życie przyniesie rozwiązanie?
Wiem o czym będzie film, ale jak zwykle "życie przyniesie rozwiązanie".
Zanim wyjedziesz skończysz nowy film. Co to będzie?
Jest to film o Jurku Kukuczce w kontekście tego, że jest on patronem AWF w Katowicach. Troje studentów AWFu idąc śladami Kukuczki dociera pod południową ścianę Lhotse. Chciałbym w tym filmie pokazać, że w życiu warto mieć pasję, być konsekwentnym i wytrwałym, tak jak było to w przypadku Jurka.
Czy można się spodziewać wydania twoich filmów na DVD?
Tutaj brak odpowiedzi i dziwny wyraz twarzy Darka.
Źródła: ActiveLife DVD
Dariusz Załuski (ur. 1959) himalaista i filmowiec. Członek 16 wypraw w Himalaje i Karakorum. Brał udział w trzech zimowych polskich wyprawach: na Nanga Parbat (1997/98), Makalu (2000/2001) oraz K2 (2002/03). Zdobywca czterech ośmiotysięczników: Mt. Everest, Lhotse, GII, Cho Oyu.
Autor zdjęć, scenarzysta i reżyser 10 filmów dokumentalnych o tematyce górskiej (i nie tylko).
Za swoje filmy otrzymał kilkanaście nagród na krajowych i zagranicznych festiwalach filmów górskich (np. "Annapurna na lekko" - Gran Prix na Krakowskim Festiwalu Górskim w 2008 roku oraz nagrody za najlepszy film górski w Vancouver i Bratysławie w 2009 roku).
Darek jest też autorem filmu "Everest - Przesunąć horyzont" (2007). Relacji z wyprawy Martyny Wojciechowskiej na najwyższą górę świata. Ten film jest dostępny w naszej księgarni.
Wybrana filmografia:
Zimowa Loteria (2001, 25')
Film o wyprawie zimowej w sezonie 2000/2001 na Makalu (8468 m) pod wodzą Krzysztofa Wielickiego. Mimo prób na trzech różnych drogach ekspedycja nie odniosła sukcesu.
Przypadki Pani Ani (2001, 21')
Jedna z naszych najlepszych himalaistek, Anna Czerwińska, sfilmowana podczas wyprawy na Lhotse w 2001 roku dzieli się z widzem głębszymi, niejednokrotnie nad wyraz szczerymi refleksjami dotyczącymi jej drogi życiowej i roli, jaką odgrywają w niej góry.
Obrazki z Wyprawy (2002, 22') Wyprawa w 2002 Piotra Pustelnika na Makalu - piąty szczyt Ziemi. Wśród uczestników są także znani polscy alpiniści - Anna Czerwińska i Ryszard Pawłowski. Makalu nie jest łaskawe dla wszystkich, bowiem jeden z uczestników wyprawy na zawsze pozostaje na stokach góry.
Snow Story (2003, 19')
Wyprawa Piotra Pustelnika na kolejny ośmiotysięcznik - Manaslu. Piotr zdobywa szczyt w zespole z Krzysztofem Tarasewiczem. Wyprawa ta to ciągła walka z monstrualnymi opadami śniegu, które zasypują namioty kilkumetrową warstwą. Zwycięska dwójka po dramatycznym trzystumetrowym locie wraca szczęśliwie ze szczytu, by leczyć dotkliwe rany odniesione podczas tego zdarzenia.
Krótka relacja z wyprawy. (2004, 15')
2004 rok, Annapurna, ściana południowa. Piotr Pustelnik decyduje się szturmować górę trudną drogą Boningtona. Do udziału w wyprawie zaprosił m.in. znanych wspinaczy: Petera Hamora ze Słowacji oraz Sergieja Bogomołowa z Rosji.
Ciao Martina (2004, 22') Film nakręcony podczas zimowej wyprawy na Shisha Pangmę 2003/2004. Bohaterami są: włoski himalaista Simone Moro i jego córeczka Martina. Simone Moro jadąc na wyprawę rozstał się ze swoją pięcioletnią córeczką i to właśnie ich wzajemne relacje, mimo oddalenia, są motywem
przewodnim filmu. Przy okazji Simone w piękny sposób uzasadnia, dlaczego wybrał wspinaczkę zimową w Himalajach, dyscyplinę wcale nie tak popularną na Zachodzie.
Zimą na Shishę (2005, 25')
Film o historycznym, pierwszym wejściu zimowym na Shisha Pangmę w 2005 r. Mała wyprawa polsko-włoska po raz drugi zmierzyła się z trudną południową ścianą Shisha Pangmy, tym razem odnosząc spektakularny sukces. Na szczyt wchodzą Polak Piotr Morawski i Włoch Simone Moro. Tym samym ósmy z czternastu ośmiotysięczników został pokonany zimą.
Wszystko prawie o wyprawie (2006, 42')
Anna Czerwińska opowiada o swojej wyprawie na K2 w 2005 roku. Możemy poznać wyprawę od kuchni, a także towarzyszyć bohaterce w dwukrotnym dojściu do wysokości ok. 8000 m na najtrudniejszej górze świata.
Everest. Przesunąć horyzont (2007, 63')
Film dokumentujący dwumiesięczną wyprawę na najwyższą górę świata z udziałem Martyny Wojciechowskiej. To opowieść nie tylko o zmaganiach z ekstremalną wysokością i surowym klimatem gór wysokich, ale również o wewnętrznej wspinaczce i pokonywaniu własnych słabości.
Annapurna na lekko (2008, 24')
Relacja z wiosennej wyprawy na Annapurnę (8091 m) Piotra Pustelnika, Piotra Morawskiego, Petera Hamora i Dariusza Załuskiego. Czy przejście trudnej, północno-zachodniej ściany w dobrym stylu, ale bez wejścia na szczyt to sukces?
