Tygrysy Wachanu - pierwsza afgańska wyprawa na Noszak
Od 30 lat panuje w Afganistanie wojna. Góry Hindukuszu afgańskiego zostały wyłączone z działalności alpinistów. Po 25- letniej przerwie, w 2003 roku, człowiek ponownie stanął na Noszaku (7492 m), najwyższym szczycie Afganistanu. Nigdy jednak szczytu nie zdobył Afgańczyk.
W lipcu tego roku ruszyła wyprawa, która zamierza ten stan rzeczy zmienić. Ekspedycja "Afghans to the top" składa się z czterech "tygrysów z Wachanu"(tak sami się nazwali) i pięciu Francuzów. "Tygrysy" to Malang - 35 lat, ojciec czwórki dzieci, Afiat Khanis - 28 lat, ojciec piątki dzieci, Gurg Ali - 28 lat, nauczyciel wiejskiej szkoły, ojciec czwórki dzieci i najmłodszy Amruddin - 25 lat, ojciec dwójki dzieci. Francuzi to trójka młodych entuzjastów mieszkających od kilku lat w Afganistanie, biegle władających Dari - językiem Wachanu oraz dwóch doświadczonych przewodników alpejskich.
Tygrysy Wachanu
Malang i Afiat Khanis byli tragarzami na wyprawie na Noszak w 2003 roku. Obaj doszli do wysokości 5500 m. Wtedy Afiat Khanis idąc w górę taszczył kałasznikowa. W drodze powrotnej zamienił go na czekan. Walczył z Talibami, ale pragnie pokoju, chciałby być górskim przewodnikiem.
W kwietniu i maju tego roku afgańska czwórka przebywała w Chamonix szkoląc się w Narodowej Szkole Alpinizmu i Narciarstwa. Nauczyli się wspinania w skale i lodzie. Na konferencjach zorganizowanych w Paryżu, Lyonie i Chamonix byli ambasadorami Wachanu.
Przesłanie wyprawy
Wyprawa na stronie www.noshaq.com tak określiła swoje cele: chcemy jako pierwsi Afgańczycy stanąć na najwyższym szczycie swojego kraju, odbudować naszą narodową dumę, dać naszym rodakom nadzieję. Chcemy posłać pozytywną wiadomość w świat, że Afgańczycy zdolni są pokonywać trudności, że jesteśmy otwarci na świat.
Polacy w Hindukuszu
17 sierpnia 1960 roku Noszak jako pierwsi zdobyli Japończycy Toshiaki Sakai i Goro Iwatsuboa, ale już po 10 dniach na wierzchołek weszli również Polacy (7 osób z kierowanej przez Bolesława Chwaścińskiego wyprawy ogólnopolskiej). W lutym 1973 roku został zdobyty przez Tadeusza Piotrowskiego i Andrzeja Zawadę. Było to pierwsze zimowe wejście na Noszak i pierwsze zimowe zdobycie siedmiotysięcznika. Stało się preludium zimowego podboju Himalajów przez Polaków.
Niezwykłej rzeczy dokonał Krzysztof Żurek: 22 lipca (dawne E. Vedel) 1976 roku, samotnie, w jeden dzień zdobył szczyt Noszaka. Od 1960 do czasu inwazji sowieckiej na Afganistan w 1978 roku, Noszak był celem aż 12 polskich wypraw. Wzięło w nich udział 116 osób. Na wierzchołku stanęło 131 Polaków (w tym 5 kobiet).
Eksploracja afgańskiego Hindukuszu przez Polaków była wyjątkowa. W 1976 działalność prowadziło 13 polskich wypraw, łącznie 151 osób. W 1977 roku działały 22 wyprawy z 193 członkami; zdobyto 102 wierzchołki, w tym 29 dziewiczych.
Polska fascynacja Hindukuszem powodowana była pięknem gór i niezwykle korzystną ceną afgańskich kożuchów.
