Lodowe wspinanie w krainie fiordów

Na początku lutego niemiecki wspinacz Robert Jasper i Szwajcar Markus Stofer wybrali się do Norwegi, aby przekonać się osobiście, jak dużo prawdy jest w stwierdzeniu, że najlepsze lodowe wspinanie jest właśnie w krainie fiordów. Podczas wizyty w Norwegii latem 1999 roku Jasper odkrył blisko miejscowości Gudvangen wodospady, będące prawdopodobnie jednymi z najwyższych na świecie. Panujące tutaj zimą warunki (łagodne prądy i zachodnie wiatry) powodują, że wodospady z reguły nie zamarzają. Jednak w tym roku temperatury dochodzące do - 30 °C pozwoliły na uformowanie się wspaniałego lodu.

Na pierwszy ogień Robert i Markus przeszli w Gudvangen prawdopodobnie jeden z najdłuższych lodospadów na świecie Into the wild (WI 6X, 900m przewyższenia, 1300m długości).

Następnie przenieśli się do Eidfjord, gdzie czekał na nich miejscowy klasyk Vöringsfossen (WI6 180m). Kolejną wspinaczką była nowa linia Landeplage (WI7-, 240m) na południowej ścianie Mabodalen, która okazała się fantastyczną mikstową drogą z kolumnami lodowymi. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy było to pierwsze przejście tej linii. Brak takiej informacji zdaniem lokalnych wspinaczy dotyczy wielu lodowych dróg w średnim przedziale trudności WI5 - WI6+. Wynika to z faktu, że w Norwegii jest spora liczba dobrze wspinających się w lodzie wspinaczy i duża ilość lodospadów, co czyni ten rodzaj wspinaczki bardzo popularnym w krainie fiordów. Niemniej Robert i Markus, którzy zawsze wspinali się w samotności twierdzą, że duch przygody jest tutaj dużo bardziej odczuwalny niż w zatłoczonych Alpach.

Markus Stofer prowadzi "Landplage" (fot. Robert Jasper)

Po powrocie do Gudvangen zespół odważył się spróbować najbardziej oczywistego celu w dolinie, lodospadu Fosslimonster. Mimo, że dolna część lodospadu nie sprawiła im większych problemów, to jednak środkowa mikstowa część drogi wyraźnie ich spowolniła. Przy temperaturach około -10°C lód był bardziej przezroczysty niż podczas wcześniejszego rozpoznania. Udało im się pokonać kolejne dwa wyciągi i osiągnąć w zapadającym zmroku około 2/3 wysokości lodospadu. Zrozumieli jednak, że w ciemnościach nie są w stanie kontynuować dalszej wspinaczki. Rozgoryczeni porażką zjechali do podstawy ściany.

Po powrocie do Szwajcarii wizja lodospadu nie dawała Jasperowi spokoju. Niespodziewanie przyjaciel Jaspera, Roger Schäli wyraził chęć zmierzenia się z prawdziwym lodowym monstrum i tak zapadła decyzja o powrocie do Norwegii. Tym razem było znacznie cieplej, niż podczas pierwszej próby, około 0°C. Po ciężkiej walce Robert i Roger dokonali pierwszego przejścia Fosslimonster (M8+, WI6+, 800m przewyższenia, ok. 1000m dł.).

Robert Jasper podczas wspinaczki na "Fosslimonster"
(fot. arch. Robert Jasper)

Podsumowując, Jasper dokonał z różnymi partnerami pierwszych przejść dwóch najdłuższych lodospadów na świecie, Fossilmonster i Into the Wild. Oba łączą w sobie rzadko spotykaną długość i ekstremalne trudności lodowo-mikstowe.

Także w lutym na norweskich lodospadach aktywnie działał Norweg Bjorn-Elvind Aartun. Dokonał on przejść dwóch dróg na kilometrowej długości ścianie masywu Kjerag wznoszącego się nad otwartym morzem w okolicach Lysefjord, w południowo-zachodniej Norwegi. Dotarcie do podstawy ściany wymaga 30-minutowego rejsu łodzią. Aartun i Stein Ivar Gravdahl najpierw wspięli się drogą Strandhogg (800m, M5+ WI6+ A0). Droga po początkowych 200 metrach mikstu przechodzi w pionowy lód. Dwa dni później Aartun, tym razem w towarzystwie Annelin Henriksen, przeszedł Pin-up (600m, WI6).

Linia drogi "Strandhogg" na ścianie Kjerag
(fot. Bjorn-Elvind Aartun)

Kluczowy wyciąg na "Strandhogg"
(fot. arch. Bjorn-Elvind Aartun)