11 stycznia 2008, w wieku 88 lat, zmarł Sir Edmund Percival Hillary.
Hillary, urodzony 20 VII 1919 w Tuakau (blisko Auckland) w Nowej Zelandii, przeszedł do historii, gdy w 29 maja 1953, jako pierwszy człowiek w historii, wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem, stanął na szczycie Mount Everest (8848 m).
Edmund Hillary i Tenzing Norgay
(fot. kairn.com)
Przed zdobyciem Everestu Nowozelandczyk brał udział w dwóch brytyjskich wyprawach prowadzonych przez Erica Shiptona. Pierwsza w 1951 roku miała na celu rozpoznanie możliwości zdobycia Mount Everestu, celem drugiej, podjętej w roku następnym było zdobycie Cho Oyu - niestety skończyła się ona niepowodzeniem.
Po Mount Everest Hillary zdobył jeszcze dziesięć himalajskich szczytów podczas wypraw podjętych w latach 1956, 1960-61 i 1963-65. Ponadto 4 stycznia 1958 Nowozelandczyk zdobył Biegun Południowy, a w 1985 wylądował na Biegunie Północnym.
Chociaż Hillary przestał być aktywnym wspinaczem w latach 60. XX wieku, to bardzo krytycznie oceniał następujące zmiany w himalaizmie, a zwłaszcza pełną komercjalizację wypraw na Mount Evererst. W 2006 roku po śmierci Davida Sharpa, którego umierającego, nie udzielając pomocy, minęło ok. 40 wspinaczy chcących wejść na Everest, mówił: "Jest przerażający dzisiejszy pęd do zdobycia Mount Everestu. [...] jak można było tylko ukłonić się, powiedzieć dzień dobry i pójść dalej".
Hillary, wspólnie z Junko Tabei (pierwsza kobieta na Mount Everest) i Reinholdem Messnerem, postulował, by władze Nepalu zamknęły górę, wydając jedynie pozwolenie na 1-2 wyprawy w roku.
Hillary prowadził także działalność charytatywną, której celem była pomoć społeczności Szerpów w Nepalu. Założył fundusz powierniczy Himalayan Trust, za sprawą którego w trudno dostępnych himalajskich wioskach powstało wiele szkół i szpitali.
Edmund Hillary odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
(fot. Mariusz Kubik/mariuszkubik.pl)
Podczas wizyty w Polsce w czerwcu 2004 r. został odznaczony przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Edmund Hillary jest autorem licznych książek m.in. The Ascent of Everest, High Adventure (1955), Schoolhouse in the Clouds (1965), autobiografii Nothing Venture, Nothing Win (1975), From the Ocean to the Sky (1979), Widok ze szczytu. Autobiografia (2000).
